Analyse – Alles draait wéér om stikstof in Woensdrecht, maar niemand heeft de oplossing

Veel eensgezindheid, weinig politiek vuurwerk en ja… het gaat over stikstof. Alweer en nog steeds. In het lijsttrekkersdebat van ZuidWest Kiest werd al snel duidelijk waar de grootste frustratie in Woensdrecht zit: woningbouw. Vrijwel alle partijen zijn het erover eens dat de gemeente muurvast zit in het zogeheten ‘stikstofslot’. Door de stikstofuitstoot uit de haven van Antwerpen, die deels neerslaat in de natuur rond Woensdrecht, is bouwen nauwelijks mogelijk.

Het doelbewust negeren van Europese regels, één van de debatstellingen, kreeg dan ook geen bijval. “Niet tarten aan Europese afspraken”, benadrukt lijsttrekker Thierry de Heer (D66). Ook het CDA is het eens dat de natuur niet verder onder druk mag komen te staan.

De coalitiepartijen ABZ, D66 en CDA, benadrukken dat de gemeente niet stilzit. Volgens hen wordt er intensief gelobbyd bij provincie en Rijk en wordt ook gekeken naar overleg met bestuurders in Den Bosch en over de grens in België.
In de tussentijd moet Woensdrecht volgens hen creatief zijn. Zo worden ‘slimme oplossingen’ gezocht binnen de bestaande regels, bijvoorbeeld door het opsplitsen van percelen of woningen, zodat er toch gebouwd kan worden zonder extra stikstofruimte.

Maar precies daar zit de kritiek van de oppositie. Want praten en lobbyen gebeurt al jaren. “Er wordt al zes jaar gesproken, maar er wordt nog steeds te weinig gebouwd”, is de teneur bij AKT. De vraag aan het college is dan ook simpel: wat heeft het concreet opgeleverd?

Als voorbeeld van beleid noemt D66 het Walwaterproject, dat moet bijdragen aan bodemverbetering. Tegelijkertijd is dat volgens critici wel een beetje pronken met andermans veren: het initiatief ligt vooral bij het waterschap. In campagnetijd blijkt misschien niet alles, maar wel veel geoorloofd.

Hoewel iedereen het probleem erkent, lopen de oplossingen uiteen. GroenLinks-PvdA wil dat de gemeente actiever wordt op de grondmarkt. Lijsttrekker Tara van Honschoten pleit voor een “actief grondbeleid” om “de regie terug in handen te nemen”. De nadruk moet volgens haar liggen op betaalbare woningen: “goedkoop huren én kopen”.

AKT ziet vooral kansen in tijdelijke woningen, zoals flexwoningen, om sneller extra woonruimte te creëren. Het CDA legt daarnaast nadruk op ondersteuning van de landbouw. Op de vraag of de gemeente boeren meer moet helpen, klinkt een duidelijk “ja”.

Tijdens het debat kwam een lichtere vraag voorbij: hoe zouden partijen een financiële meevaller van 250 duizend euro besteden? Vier jaar geleden lag een soortgelijke vraag op tafel, destijds nog voor 100 duizend euro. Maar de inflatie is ook aan Woensdrecht niet onopgemerkt voorbij gegaan.

De antwoorden laten kleine accentverschillen zien. D66 kiest voor verkeersveiligheid en handhaving. ABZ wil investeren in de openbare ruimte en speelvoorzieningen voor kinderen. Andere partijen geven prioriteit aan onderhoud van straten en wegen. Het zijn geen wereldschokkende keuzes, maar ze laten wel zien waar partijen hun prioriteiten leggen.

Opvallend aan het debat is vooral de grote mate van overeenstemming. Over het stikstofprobleem, de noodzaak van woningbouw en zelfs over het respecteren van Europese regels verschillen de partijen nauwelijks van mening. Het komt wel tot venijnige speldenprikjes als AKT uitdeelt bij de huidige coalitiepartijen.

Uiteindelijk blijft het debat vooral een zoektocht naar nuance, niet naar een harde botsing. De problemen zijn groot en worden door iedereen erkend, maar echte politieke vuurwerk bleef uit. Het stikstofslot hangt als een gezamenlijke frustratie boven de Woensdrechtse politiek, terwijl de oplossingen nog alle kanten op kunnen.

De komende verkiezingen zullen dan ook minder draaien om wat er moet gebeuren, daar lijkt opvallend veel overeenstemming over, maar vooral om wie het vertrouwen krijgt om het eindelijk voor elkaar te krijgen. In een gemeente waar al jaren wordt gesproken over bouwen, zal de kiezer vooral willen zien wie van plannen ook daadwerkelijk stenen kan maken.