Analyse – Van woningbouw met lef tot entreegeld basiliek: creatieve oplossingen voor lokale issues
V.l.n.r.: Maarten van den Boom, Thomas Melisse (VVD), Patrick Schouw (Lokaal Halderberge), Joost Verschuuren (CDA), Mark Buijs (D66), Hans Wierikx (WOS Halderberge), Claudia van Domburgh (PvdA-GL), Michel van Loon.
Wie moet de regie nemen in Halderberge: de gemeente, ondernemers of de inwoners zelf? Die vraag loopt als een rode draad door het lijsttrekkersdebat van ZuidWest Kiest. Over thema’s als arbeidsmigranten, woningbouw en de toekomst van de basiliek blijken de partijen het vaak eens over het probleem, maar niet over de oplossing.
Aan het debat doen zes lijsttrekkers mee: Thomas Melisse (VVD), Patrick Schouw (Lokaal Halderberge), Hans Wierikx (WOS Halderberge), Joost Verschuuren (CDA), Mark Buijs (D66) en Claudia van Domburgh (PvdA/GroenLinks). Forum voor Democratie ontbreekt vanwege familieomstandigheden.
Een openingsvraag legt meteen de verschillen bloot: stel dat de gemeente 250 duizend euro extra te besteden heeft, waar gaat dat geld dan naartoe? PvdA-GroenLinks kiest voor inkomensondersteuning. Van Domburgh wil het geld vooral inzetten voor inwoners die het financieel moeilijk hebben. Het CDA denkt aan jongeren; Verschuuren pleit voor meer plekken waar jongeren elkaar kunnen ontmoeten.
De VVD kijkt naar voorzieningen. Melisse wil sporthallen weer in gemeentelijk beheer brengen. D66 richt zich op onderwijs. “We moeten investeren in kinderen die minder kansen hebben”, zegt Buijs. Lokaal Halderberge wil het geld inzetten voor preventie en sociale activiteiten, terwijl WOS Halderberge het vooral ten goede wil laten komen aan inwoners in brede zin.
De scherpte komt in het debat bij het thema huisvesting arbeidsmigranten, onder meer over de geplande locatie aan de Oude Roosendaalsebaan. D66 legt de verantwoordelijkheid duidelijk bij werkgevers. “Ondernemers die arbeidsmigranten hierheen halen, moeten ook zorgen dat ze goed worden gehuisvest”, zegt de D66-lijsttrekker. De gemeente moet volgens hem vooral kaders stellen en controleren.
Ook de VVD kijkt eerst naar ondernemers, maar stelt duidelijke voorwaarden. Huisvesting moet volgens Melisse vooral aan de randen van kernen of bij bedrijventerreinen plaatsvinden. “Alleen het zoet van economische voordelen pakken is jezelf een beetje voor de gek houden. Soms hoort het zuur er ook bij”, merkt hij op.
PvdA/GroenLinks kijkt daar anders naar. Van Domburgh vindt dat arbeidsmigranten niet te afhankelijk moeten worden van hun werkgever. “De gemeente moet de regie houden en duidelijke regels maken, zodat we ook kunnen handhaven als het misgaat.”
Andere partijen zoeken een middenpositie. WOS Halderberge wil niet dat de gemeente zelf opvanglocaties bouwt, maar ziet wel een rol voor ondersteuning. “Ondernemers hebben een rol, maar de gemeente moet faciliteren”, weet Wierikx.
Ook de toekomst van religieus erfgoed komt aan bod, met de basiliek van Oudenbosch als voorbeeld. Voor de VVD is het niet alleen een religieus gebouw, maar ook een kans voor toerisme. Melisse wil investeren in het behoud en denkt aan een bezoekerscentrum. Tegelijkertijd benadrukt hij dat inwoners vrij toegang moeten houden.
Lokaal Halderberge ziet eveneens kansen. De basiliek is volgens Schouw een toeristische magneet en kan volgens hem nog beter benut worden. PvdA-GroenLinks wil steun voor het onderhoud, maar plaatst wél een kanttekening.
“Meer geld voor erfgoed kan, maar kerk en staat moeten wel goed gescheiden blijven”, aldus Van Domburgh. CDA en D66 benadrukken vooral de culturele waarde. Verschuuren wijst erop dat onderhoud van monumenten altijd blijft terugkomen. “Over veertig jaar staat er opnieuw groot onderhoud op de planning.”
Bij de leefbaarheid van kleine kernen zijn de verschillen kleiner. Alle partijen benadrukken het belang van voorzieningen en woningen. WOS Halderberge ziet woningbouw als sleutel. “Zonder goede woningen voor jongeren en senioren blijft een dorp niet leefbaar”, zegt Wierikx. Hij pleit daarom voor “woningbouw met lef”.
PvdA-GroenLinks vindt dat Halderberge tot nu toe teveel dure woningen heeft gebouwd. “Iedereen praat nu over betaalbaar bouwen, maar dat had eerder moeten gebeuren”, stelt Van Domburgh. De VVD ziet vooral kansen in nieuwe bouwvormen en regelingen. “Er zijn tal van mogelijkheden om woningen betaalbaar te maken”, werpt Melisse tegen – en noemt als voorbeeld de koopgarantregelingen.
Onder het debat ligt uiteindelijk één fundamentele vraag: hoe groot moet de rol van de gemeente zijn? Waar PvdA/GroenLinks pleit voor meer regie en bescherming van inwoners, leggen VVD en D66 meer verantwoordelijkheid bij ondernemers en inwoners zelf. De lokale partijen zoeken daar vaak een middenweg.
De toon van het debat blijft rustig, maar de richtingverschillen zijn duidelijk. Met groei, woningdruk en arbeidsmigratie op de agenda wordt de inzet van de verkiezingen daarmee steeds scherper: hoe houdt Halderberge grip op zijn toekomst zonder het karakter van de dorpen te verliezen?