Bergen scoort opnieuw financieel goed: pluim van provincie en een ruime acht als rapportcijfer
Bergen op Zoom krijgt complimenten voor het financieel beleid. (Foto: Pixabay)
De provincie voert voor Bergen op Zoom dit begrotingsjaar het normale toezicht uit. Dat was vorig jaar ook al zo, maar wat volgens wethouder Joost Pals nu wél opvalt, is de expliciete waardering die de provincie uitspreekt voor het herstel van de financiële situatie. “We zien dit als een pluim van de provincie voor ons beleid.” Ook uit een landelijk onderzoek naar de financiële stand van zaken bij gemeenten komt Bergen goed uit de bus, met een ruime 8 als rapportcijfer.
Het gaat om het zogeheten ‘repressief toezicht’, maar dat klinkt volgens de wethouder erger dan het feitelijk is. Pals: “Het gaat om het gebruikelijke, terughoudende toezicht. Dat betekent dat wij onze begroting direct kunnen uitvoeren en dat begrotingswijzigingen niet vooraf hoeven te worden goedgekeurd.” Het is een toezicht achteraf. Bij gemeenten die er slechter voorstaan is een provinciale goedkeuring al vereist vóórdat de gemeenteraad de begroting vaststelt.
Structureel in evenwicht
In de brief aan de gemeente schrijft de provincie letterlijk: ‘Voor uw gemeente is voor het begrotingsjaar 2026 normaal, repressief toezicht van toepassing. Wij spreken onze waardering uit voor het behaalde resultaat.’ Volgens wethouder Pals heeft de waardering betrekking op het feit dat er nu “een begroting ligt die structureel en reëel in evenwicht is.”
Inhaalslag
Die positieve ontwikkeling komt ook terug in het recente onderzoek van accountantsbedrijf BDO naar de financiële positie van Nederlandse gemeenten, dat eerder deze week naar buiten is gekomen. “Vier jaar geleden had Bergen op Zoom in die ranglijst een rapportcijfer 5. Over de jaarrekening 2024 is dat een 8 geworden. En als je de cijfers van 2025 volgens dezelfde methodiek doorrekent, kom je zelfs uit op een 8,5. Dat laat zien dat we een forse inhaalslag hebben gemaakt.”
In de regio zijn wel verschillen zichtbaar, merkt Pals op. De lokale bewindsman plaatst echter wel kanttekeningen hoe buurgemeenten op de BDO-onderzoekskaartjes als ‘rood’ worden weergegeven. “Bij gemeenten als Woensdrecht en Steenbergen gaat het vaak om een kleine achteruitgang ten opzichte van vorig jaar, terwijl dat negatiever oogt dan de werkelijkheid is.” Tegelijkertijd ziet hij dat Bergen op Zoom juist een stijgende lijn laat zien, iets wat ook door het onderzoek wordt bevestigd.
Vooruitblik
De onderzoekers hebben volgens Pals naar twee zaken gekeken: de huidige financiële positie van de gemeenten en de vooruitblik voor de komende vier jaar. “Bij Bergen op Zoom zijn de tekorten omgebogen naar overschotten. Dat is fundamenteel anders dan bij veel andere gemeenten, die de komende jaren nog steeds tekorten in hun begroting hebben staan.”
Geen greep in algemene reserve
De vooruitblikken zijn soms vertekenend, aldus Pals. Sommige gemeenten doen een greep in hun algemene reserves in om toekomstige tekorten weg te poetsen. “Dat is eigenlijk incidenteel geld gebruiken om structurele problemen te maskeren. Ongeveer 35 procent van de gemeenten doet dat. BDO plaatst daar terecht kanttekeningen bij.” Bergen op Zoom maakt daar géén gebruik van en scoort desondanks een 8.
Sport en cultuur
Waar Bergen op Zoom volgens Pals juist positief afwijkt, is bij investeringen in voorzieningen zoals sport en cultuur. “Daar hebben we de afgelopen periode veel aandacht aan besteed. We hebben grote stappen gezet om dat inzichtelijk en beheersbaar te maken.” Hij wijst onder meer op onderhoud dat bewust niet langer is uitgesteld. “Kozijnen zijn vervangen, we gaan aan de slag met De Maagd. Als je dat niet doet, wordt de gevolgschade alleen maar groter.”
Ook voor grotere voorzieningen, zoals sporthal Gageldonk, is er ruimte om in te grijpen als dat nodig is. “Het is niet zo dat er onverwachte problemen uit de kast gaan rollen. Fysiek is het gewoon op orde.”
Niet achterover leunen
Zijn pluim van de provincie én de goede score is het rapport voor Pals en de overige leden van het Bergse college nu reden om de financiële teugels weer te laten vieren? “Wat denk je dat mijn antwoord is”, merkt hij fijntjes op. “Achteroverleunen is voor ons géén optie.” Want: in de toelichting van het rapport wordt een winstwaarschuwing afgegeven voor landelijke financiële onzekerheden, die óók voor Bergen op Zoom gelden; zoals de druk op de jeugdzorg. “Daar is een transformatie ingezet, maar die moet nog verder worden gerealiseerd.”