Etten-Leur koerst op zekerheid met ‘beleidsarme’ Kadernota

Voorlopig blijft gemeente Etten-Leur financieel stabiel, maar vanaf 2028 hangt het van Rijksgelden af of dat ook zo blijft. Naast hoge kosten voor jeugdzorg verwacht de gemeente ook stijgende kosten voor het onderhoud van het groen, de WVS en energieprijzen.

Voor komende begrotingsjaar zet het college in op een zekere koers, dat blijkt uit de ‘beleidsarme’ kadernota die het college naar de kersverse gemeenteraad heeft gestuurd.

In kadernota 2027-2031 schetst het college van burgemeester en wethouders een beeld van wat ze dit jaar en de jaren daarna wil gaan doen én hoeveel dat gaat kosten. Onder enig voorbehoud, want de beleidsmatige vooruitblik kan nog worden beïnvloed door de uitkomsten van de meicirculaire*.

* In de meicirculaire worden gemeenten door de Rijksoverheid geïnformeerd over hun inkomsten vanuit het gemeentefonds voor het komende jaar.

De concrete ambities moeten nog vastgesteld worden in het nieuwe raadsprogramma, zodra het nieuwe college geïnstalleerd is. Daardoor zijn een aantal grote investeringen die al in beeld zijn nog niet financieel verwerkt in de kadernota. Daarom krijgt de Kadernota het predikaat ‘beleidsarm’. Zo wordt de beslissing over de realisatie van de randweg/tunnel pas aan het einde van dit jaar genomen.

Financiële schommeling

Kijkend naar de voorspelling van de komende jaren, valt er een schommeling op. Waar in 2027 een stijging wordt verwacht, is in de jaren 2028, 2029 en 2030 een daling te zien. “Dat heeft te maken met de onzekerheid van geld vanuit het Rijk”, vertelt burgmeester Marina Starmans-Gelijns. Dit jaar start de gemeente met een positief saldo van 1,27 miljoen, maar eindigt het dit jaar vooralsnog licht in de min door o.a. jeugdzorg, WVS en stijgende energieprijzen.

Dat jeugdzorg een hoge kostenpost oplevert, viel te verwachten. Landelijk moet de gesloten jeugdzorg (JeugdzorgPlus) uiterlĳk in 2030 afgebouwd zĳn. Op advies van De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), die het kabinet opriep om gemeente hierin voldoende financieel te steunen, heeft gemeente Etten-Leur deze kosten meegenomen in de begroting. Jaarlijks wordt er voor de afbouw 420 duizend euro gerekend.

Te weinig personeel WVS

Een andere grote kostenpost dit jaar is de eenmalige bijdrage (272 duizend euro) voor het groen onderhoud door Werkvoorzieningschap West Noord-Brabant (WVS). De reden: minder mensen die bij WVS instromen in het groen én CAO verhogingen. “De doelgroep wordt minder, er is geen nieuwe aanwas meer en dan moeten wij iemand regulier aannemen. Daar krijgen wij geen Rijkssubsidie voor en moeten wij dus volledig zelf betalen”, aldus wethouder Jean-Pierre Schouw.

Daarnaast zijn er nog de CAO-verhogingen van 6,5 procent. Schouw: “Die 6,5 procent rekent door op alle contracten die wij met het WVS hebben.” De verhoging en afname van personeel was volgens de wethouder niet te voorzien.

Onvoldoende stroomaansluitingen mogelijk scenario

Een ander punt wat in Kadernota benoemd wordt – én op de langere termijn effect heeft – is de situatie rondom het elektriciteitsnet. In heel Nederland raken de elektriciteitsnetten overbelast door de toename van stroomgebruik. Hoewel energiebedrijven bezig zijn om het stroomnet te verzwaren, brengt het op dit moment uitdagingen mee voor gemeentes. Zo ook voor regio Etten-Leur. Want uit de kadernota blijkt dat er na 1 juli 2026 weinig tot geen ruimte is voor nieuwe elektriciteitsaansluitingen.

Voor nieuwbouwwoningen betekent dit, dat woningen na juli 2026 mogelijk geen energieaansluiting hebben. Echter geldt dit volgens gemeentesecretaris René Reijngoudt niet voor woonprojecten die al vóór april 2026 in beeld zijn bij Enexis en ná 1 juli 2026 opgeleverd worden. Projecten die hier volgens de gemeentesecretaris onder vallen zijn Schoenmakershoek, Lage vaartkant, het winkelcentrum en Haansberg-Oost en Zuid. “Daar zijn wij al een paar jaar met Enexis over in gesprek, dus dat zijn wat ons betreft projecten die in beeld zijn”, legt Reijngoudt uit.

Omdat huizen niet opgeleverd kunnen worden zonder energievoorziening, gaat de gemeente kijken of er op tijdelijke maatregelen ingezet kunnen worden. Daarmee doelt de gemeente bijvoorbeeld op grote batterijen en/of gas- en dieselgeneratoren. Ook wordt er gekeken naar een mogelijk verdeelstation in de buurt bij Etten-Leur. Mogelijk zou het gekochte terrein van Saica Flex daarvoor schikken. De gemeente doet daar nu onderzoek naar én kijkt of er op het terrein ook ruimte is voor oplaadhub met laadstations voor bedrijven en werkmateriaal.