Gemeente wist van grondposities Rijk in zoekrichting Powerport, maar speelde geen rol

De gemeente Moerdijk wist wel degelijk dat het Rijk veel gronden in handen had in het zoekgebied Zuidoost voor Powerport. Deze informatie was voor het college niet leidend in hun voorkeur voor zoekrichting Oost. Daarin was de leefbaarheidsvisie van het dorp Moerdijk belangrijk. Net als het feit dat in Zuidoostelijke richting meerdere kernen onder druk komen te staan. Dat laat het college van burgemeester en wethouders weten op de onlangs gestelde raadsvragen hierover van Onafhankelijk Moerdijk.

Dat het Rijk veel gronden in het gebied Zuidoost in handen had, meldde het college al tijdens de vergadering van 11 september 2025. Het meeste gebied is in handen van het Rijksvastgoedbedrijf. Ook het Havenbedrijf Moerdijk heeft een aandeel in de gronden van gebied Zuidoost. Verder zijn er nog gebieden in beheer bij de gemeente, Staatsbosbeheer en het Waterschap.

Toch is het niet zo dat in Oostelijke richting alle gronden in particulier bezit zijn. Dat stelde raadslid Arno Fens namelijk in zijn vragen aan het college. Hoewel de particuliere gronden wel overheersend zijn, heeft het Rijk ook daar gronden in bezit. Bijvoorbeeld Infrastructuur en Waterstaat, maar ook Staatsbosbeheer heeft daar een deel van de gronden.

Maatschappelijke afweging

Het college was dus op de hoogte van het grondbezit van het Rijk. Toch heeft dat niet meegespeeld in het uitspreken van de voorkeursrichting. “De afwegingen die in het raadsvoorstel zijn gemaakt zijn wel gericht op behoud van regie en het beheersbaar maken van maatschappelijke risico’s. Kostenaspecten zijn in deze fase niet meegenomen”, zo schrijft het college.

Bij de afweging voor richting Oost is de leefbaarheidsvisie van het dorp Moerdijk wel een leidende factor, zo laat het college weten. Maar ook andere aspecten speelden mee. Bijvoorbeeld het gevaar dat zonder fundamentele keuze de discussie over het bestaan van het dorp nog jaren doorgaat. En in de richting Zuidoost worden ook kernen als Langeweg, Zevenbergschen Hoek en Zevenbergen geraakt.

Ook stelde Fens dat de gemeente door de grondposities geen keuzevrijheid zou hebben. Dat is volgens het college niet het geval. “De inzet van de Ontwerptafel Powerport is om locatiekeuzes in gezamenlijkheid te
maken”, geeft ze aan. Wel kunnen hogere overheden formeel op het gebied van ruimtelijke ordening en wet- en regelgeving zaken afdwingen. “Grondposities staan hier los van.”

Voorkeursrecht

Het college vestigde in 2025 het voorkeursrecht op alle gronden in beide zoekrichtingen. Dat was volgens Fens opmerkelijk, omdat een groot deel al in handen was van het Rijk. Toch heeft het college daar over nagedacht. “Met het voorkeursrecht kunnen andere overheden die grond hebben in het gebied deze grond niet zonder toestemming van de gemeente verkopen of hier zakelijke rechten op vestigen”, laat ze weten.

Daarmee houdt ze grip op de gebieden en kan de gemeente zelf sturen in waar de gronden heen gaan of niet. Ook kan het Rijk dan in dat geval haar grond niet zomaar verkopen aan partijen als TenneT. Dat zou namelijk het ontwerp voor de Powerportregio in weg kunnen zitten, omdat er dan al losse projecten gerealiseerd worden.

Niet volledig

Ondanks de toelichting van het college op zijn vragen is Fens nog niet tevreden. “Het is onduidelijk, onvolledig en het is ontwijkend”, zegt hij. Volgens hem krijgt hij geen duidelijk antwoord op zijn vragen en missen er antwoorden. “De taak van de raad is kaderstellend en controlerend, maar als ik geen antwoorden krijg op mijn vragen hoe kan ik dan controlerend zijn”, vraagt hij zich hardop af.

Fens heeft daarom het college een tweede kans gegeven om alsnog zijn vragen te beantwoorden. “Ik wil een compleet beeld hebben en dat is niet op basis van deze antwoorden. Ik hoop dat ze terugkomen en de hiaten gaan invullen en de antwoorden completer maken”, geeft Fens aan. Mochten de antwoorden volgens hem dan nog niet duidelijk genoeg zijn, komt hij mogelijk met vervolgvragen.