Grote verduurzaming De Kring moet theater klaarstomen voor de toekomst

Het zal veel Roosendalers niet ontgaan zijn: theater De Kring staat in de steigers. Het complete pand wordt verduurzaamd. Een van de meest opvallende innovaties is de komst van een warmtewingevel, ontwikkeld door TNO. In januari 2027 moet het vernieuwde theater worden opgeleverd.

De verbouwing is voor theaterdirecteur Jan-Hein Sloesen een spannende periode, zo vertelt hij in het ZuidWest TV-programma Uitgelicht. “We zijn ook bezig met de verbouwing van de Sint Jan en we zitten op een tijdelijke locatie. De winkel is gewoon open, dus dan is het best wel spannend. Maar het gaat allemaal goed.”

Het pand van De Kring is gebouwd in het begin van de jaren 80 van de vorige eeuw en was aan vernieuwing toe. Daarnaast was het theater ook slecht geïsoleerd. “Wij hebben zoveel kubieke meters die verwarmd moeten worden. Die rekening liep gigantisch op. Het idee was om zonnepanelen op het dak te leggen, maar dit was niet de verduurzaming waar we naar op zoek waren.”

Uniek product

Theater De Kring kwam in contact met een architectenbureau dat gespecialiseerd is in verduurzamingsprojecten. “Toen bleek er een uitvinding te zijn van TNO. Een uniek product wat al op kleine schaal werd toegepast. Zij hebben een warmtewingevel ontwikkeld. Het is heel eenvoudig en erg duurzaam.”

Sloesen legt uit hoe zo’n warmtewingevel werkt. “Een aluminimumplaat is ingespoten met een speciale coating. In die coating zitten infrarooddeeltjes die worden gevangen. Ons oog of dat van een dier ziet dat niet, maar het is er wel.”

De infrarooddeeltjes zorgen ervoor dat de aluminiumplaat warm wordt. Achter de plaat zitten dunne koperen buisjes waar water doorheen loopt. Als daar licht op schijnt worden de plaat en buisjes verwarmd. “Het warme water gaat naar binnen in een groot vat. Daar houden we dat vast en wordt het gebruikt als het nodig is. Dat zal vooral in de avonduren zijn, als het theater geopend is.”

Het warme water gaat door bestaande installaties heen. “Denk aan de radiatoren aan de muur of de vloerverwarming. Dat doen we met een pompje die maar dertig procent van de energie nodig heeft in vergelijking met een warmtepomp”, vervolgt Sloesen.

De complete ‘toneeltoren’ van De Kring wordt ingepakt met deze warmtepanelen. “Dat zijn 1200 panelen van ongeveer een meter bij een meter. Daar wekken we de warmte mee op. Het mooie is dat we in de zomer als het warm is, het proces kunnen omdraaien. Dan kunnen we het binnen een paar graden koeler maken.”

Behoorlijk prijskaartje

De verbouwing van theater De Kring is het eerste project in Nederland waar deze duurzame oplossing op zo’n grote schaal wordt toegepast. Daar hangt een behoorlijk prijskaartje aan. “Als je gaat uitrekenen en afwegen, dan hebben we dit systeem in ongeveer twaalf jaar terugverdiend.” Het vernieuwde theater moet volgens Sloesen weer dertig jaar meegaan. “Voor niks gaat de zon op. Je hebt je investeringskosten, maar die verdien je ook weer terug.”

De warmtewingevel is onderdeel van de Energiekring. Dit is een samenwerking tussen verschillende organisaties. “Bij de ontwikkeling van zoiets ingewikkelds heb je partijen nodig die weten hoe wetgeving in elkaar zit of verstand hebben van natuur- of bouwkunde. We hebben verschillende partijen aan ons verbonden, zoals TNO, provincie en gemeente. En uiteraard ook de bedenkers van dit systeem.”

Anderhalf jaar is met een bouwteam aan de plannen gewerkt. “Al die kennis is daar ingebracht. En met die kennis kunnen we dit project nu realiseren.” Ook de buurt wordt betrokken bij het project. Sloesen: “Het is niet alleen energie voor het theater zelf. We hebben zoveel energie wat we opwekken, dat het veel te veel is. We gaan dat ook gebruiken voor het Tongerlohuys en de Sint Jan.” Daarnaast is het volgens de theaterdirecteur goed mogelijk dat energie in de toekomst aan bewoners wordt geleverd.

Afstellen en proefdraaien

Sloesen geeft eerlijk toe dat hij overtuigd moest worden van de werking van het systeem. “Ik ben op bezoek geweest in twee wijken, onder andere in Helmond. Daar is het in een woonhuis toegepast. En ik ben in Almere geweest waar het wordt gebruikt in een gymzaal. Daarmee heb ik gezien dat het kan werken.”

De warmteopwekking zit nu tegen de gevel. Wat volgt is de meet- en regeltechniek. “De uitvinders en installateurs zitten nu bij elkaar om die techniek goed in te regelen. Vanaf september tot januari hebben we de tijd om te kijken hoe het pand goed verwarmd of gekoeld kan worden.” Sloesen denkt met het nieuwe systeem ongeveer 165.000 euro per jaar aan energiekosten te kunnen besparen.

Met de verbouwing krijgt het theater ook een mooier aanzicht. “Alles is blijven staan. Alleen hebben we andere kleuren toegepast. Het is veel speelser geworden. Daardoor past het veel beter in de groene omgeving die we daar aan het creëren zijn.” Zo worden de daken helemaal groen. “We hebben straks bloemen en bomen op het dak. Het is straks een pand wat letterlijk vergroend is.”

De complete metamorfose van De Kring moet in januari 2027 klaar zijn. Na de carnaval gaat het theater weer open voor het publiek.