Haven Moerdijk decor voor grootschalige oefening van Defensie: ‘Als het nodig is, moeten wij er staan’

Op het haventerrein van Moerdijk lopen dit weekend militairen rond. Niet omdat er echt iets aan de hand is, maar voor een oefening. Samen met de gemeente Moerdijk en Port of Moerdijk bereiden zij zich voor op verschillende scenario’s, waaronder mogelijke crisissituaties.

Tijdens de oefening wordt een bepaalde casus nagebootst waar de betrokken partijen op moeten reageren. Bataljonscommandant Pascal Limpens coördineert de oefening en kijkt of deze goed verloopt. “We zijn hier samen met de havenautoriteiten de haven aan het beveiligen”, zegt Limpens.

De militairen horen bij het 30 Infanterie Bataljon Bewaken en Beveiligen van de Nationale Reserve. Dat zijn mensen die naast een gewone burgerbaan of studie als militair werken. Daarbij is bewaken en beveiligen de kerntaak. Dat is volgens de bataljonscommandant erg bijzonder. “Ze leveren een dubbele bijdrage aan de maatschappij”, vertelt hij. In totaal zijn er zo’n tachtig militairen aanwezig. “Wij zorgen ervoor dat de operatie hier ongestoord kan verlopen”, vertelt compagnies commandant Jeroen van Gent.

Operatie nabootsen

“We proberen te simuleren dat onze partner mogendheden met hun materieel naar ons land komen. Wij zijn een deel van die doorvoeroperatie door Nederland”, legt de bataljonscommandant uit. Daarbij is het doel voor de militairen om de haven te beveiligen en bewaken. “We moeten ervoor zorgen dat de operatie goed, soepel en veilig kan verlopen. Met veilig bedoelen we dat we proberen te voorkomen dat iemand van buitenaf die operatie kan verstoren”, gaat Limpens verder.

Het geeft beperkingen, dus we moeten andere dingen slimmer doen.

Het oefenterrein ligt midden tussen alle bedrijvigheid van de haven. En dat werk gaat gewoon door. “Wat we nu vooral oefenen is hoe kunnen we optreden terwijl we de operatie in de haven niet verstoren, want dat is niet wat je wil. Dat geeft dus beperkingen en dat houdt in dat we andere dingen slimmer moeten doen”, geeft Limpens aan.

Zoals meer contact leggen met bedrijven in de haven en de beveiliging die al aanwezig is. Maar ook moeten de militairen de omgeving snel leren kennen om afwijkingen te herkennen. “We hebben al enkele verdachte bewegingen gezien”, zegt Van Gent, terwijl achter hem een groep militairen zich klaar maakt voor een volgende opdracht. “Het belang van de oefening is dat als het nodig is, wij er moeten staan. En je moet dat ook doen met de mensen waar je dat het in het echt mee doet”, licht Limpens toe.

Systeemtest

De oefening begon een aantal dagen geleden al met een systeemtest. Daar was het gemeentelijk beleidsteam, dat in zo’n geval bij elkaar komt, bij betrokken. “Dan krijgen we informatie en gaan we vanuit het gemeentehuis kijken hoe we ermee om moeten gaan”, legt burgemeester Aart-Jan Moerkerke uit.

Oefeningen zoals deze zijn volgens hem belangrijk. “In tijden zoals deze, dat je nergens zekers van bent, moet je weten wie wanneer welke taken en bevoegdheden heeft”, zegt de burgemeester. Moerdijk zet al een tijdje in op weerbaarheid in de gemeente. “Als burgemeester heb ik bijna op ieder niveau de eindbevoegdheid”, zegt Moerkerke.

Lessen uit leren

De oefening levert de nodige kennis en informatie op. “De belangrijkste les die we hier moeten leren is dat je het alleen kan doen als je het samen doet”, zegt Limpens. Er is namelijk al beveiliging in de haven aanwezig, maar samen optrekken is toch anders. “Het unieke dat wij kunnen toevoegen, ligt natuurlijk voor een deel in onze middelen en in onze wapens die we kunnen inzetten.”

Iedere crisis is er één die je niet verwacht.

Voor de gemeente Moerdijk is het de eerste keer dat er op deze manier samen met Defensie wordt geoefend. “Maar uiteraard proberen we ieder jaar een oefening te draaien om het tussen de oren en in het spiergeheugen te krijgen”, geeft de burgemeester aan.

Naast samenwerking wil de gemeente nog meer leren. “Op het gebied van communicatie zijn er altijd lessen te leren. En hoe ga je om met bedrijven en inwoners. Iedere crisis is er één die je niet verwacht, dus je leert iedere keer weer”, geeft de burgemeester aan.

Vervolg

De burgemeester verwacht zo’n oefening in de komende jaren nog eens te doen. “We hebben hier in het haven- en industrieterrein een heel bijzonder gebied. Er komen schepen aan en er is een groot chemisch cluster. De kans dat als er iets gebeurt, dat hier gebeurt, is wel aanwezig”, zegt Moerkerke.

We moeten Nederland veiliger maken, daar staan we voor.

De reservisten oefenen regelmatig, maar op deze manier in de haven tussen de bedrijven is uniek. Ook Limpens verwacht meer van dit soort oefeningen. “Ik vermoed van wel. Uiteindelijk moeten we Nederland veiliger maken en daar staan we voor. Daar hoort bij dat we veel oefenen en beter worden”, aldus de bataljonscommandant.