‘Het is soms gruwelijk maar vaak ook een gruwelijk mooi vak’

1. Een avond meekijken op de SEH (Eerste Hulp) van het Bravis ziekenhuis in Bergen op Zoom. Zo’n uitnodiging sla je als onderzoeksjournalist natuurlijk niet af. Zeker niet als je een serie verhalen maakt over hoe het in je regio gesteld is met agressie in de zorg. Op nota bene vrijdag de dertiende is het dan zo ver. Om 18.00 uur sta ik, volgens afspraak, aan de receptie waar zowel de bezoekers van Bravis als die van de huisartsenpost zich melden.

De avond begint met een rondleiding. Mijn gids werkt al dertien jaar op de SEH en heeft het nodige meegemaakt. De verpleegkundige laat me zien hoe patiënten hier binnenkomen en worden geholpen. Al snel wordt duidelijk dat je dit werk niet kunt doen als je niet heel gedreven bent en professionaliteit weet te combineren met medemenselijkheid. Ik hoor de eerste verhalen over hoe het is als mensen in je nabijheid overlijden, soms zelfs zonder nabestaanden in de buurt. Maar ook over hoe mooi het is als je mensen echt kunt helpen of geruststellen. “Het is soms gruwelijk maar vaak ook een gruwelijk mooi vak.”

Rustig

Ondanks de datum en dag, die in combinatie geen beste reputatie hebben, is het rustig vanavond. En de sfeer is relaxt. Er klinkt geregeld gelach door de lange gangen, de medewerkers hebben tijd voor elkaar en maken er hoorbaar het beste van. Ze hebben ook tijd voor een praatje, met elkaar en met mij. De receptioniste vertelt me uitgebreid over wat ze zoal meemaakt aan de balie.

In de hal waar bezoekers binnenkomen én in de wachtkamers gaat het nog wel eens mis. Omdat mensen zich niet of niet snel genoeg geholpen voelen. Je moet de verbale agressie je niet persoonlijk aantrekken, vertelt de receptioniste. Maar heel af en toe is ook bij haar een grens bereikt. Pas nog, toen vond de partner van een mevrouw met klachten het nodig flink los te gaan. “Dan verzoek ik zo iemand naar buiten te gaan en over tien minuten terug te komen, maar alleen als ie dan wél normaal kan doen.” Uiteindelijk kwam er een ander familielid mee en verliep het verder goed, zeker nadat hij zijn excuses aanbood.

Sterk glas

Soms gaat het verder dan schelden en dreigen. “Ik weet inmiddels dat het glas waarachter we zitten wat kan hebben, dus ik voel me veilig.” En de beveiliging kijkt altijd mee via camera’s. Als het nodig is komen ze ook meteen opdagen. Vaak is die aanwezigheid voldoende. Daarnaast is de politie zeer snel ter plaatse als het moet. “Die staan hier binnen drie minuten als we bellen en met de nodige wagens ook.”

Duidelijk zijn

Mijn gids neemt de tijd voor me en vertelt hoe zij en haar collega’s proberen om de nodige onrust vooraf weg te nemen met veel en zo concreet mogelijk communiceren. “Als je uitlegt waarom dingen even duren, scheelt dat al enorm.” Een bloedonderzoek kost nu eenmaal minstens een uur, als het druk is soms meer. En bepaalde situaties gaan natuurlijk voor, niet alles vraagt om evenveel spoed. Daarom wordt er met kleurcodes gewerkt. En in de wachtruimte hangt sinds enige tijd een stoplicht, dat aangeeft hoe druk het is. Zo weten mensen een beetje waar ze aan toe zijn.

Het artikel gaat verder onder de foto.

Incidenten vs. begrip

Toch gaat het wel eens mis. De verpleegkundige die me vanavond begeleidt vertelt hoe ze ooit vers gezette koffie in het gezicht gegooid kreeg. Iets wat ze absoluut niet zag aankomen. Dergelijke incidenten kunnen ervoor zorgen dat je voorzichtiger wordt bij een bepaald type patiënt, wat meer afstand houdt. In ieder geval figuurlijk, door minder snel het gesprek aan te gaan over persoonlijke dingen. “Gelukkig zijn er dan collega’s die dat weer wel goed kunnen bij zo iemand. Je vult elkaar daarin aan.”

Drugs

De regio heeft ook haar eigen problematiek als het om bepaalde typen patiënten gaat. Ik hoor dat er best veel drugsgerelateerde spoedgevallen worden binnengebracht hier. Ook die zijn niet altijd even benaderbaar of zelfs agressief te noemen. Toch is er bij veel medewerkers begrip voor. Iets wat je sowieso veel bemerkt in deze ‘zachte sector’.

Verder maakt de avond de reputatie van deze datum absoluut niet waar. Iedereen is verbaasd over hoe stil het is, zelfs rustiger dan menig doordeweekse avond. Ik besluit na vier uur daar gezeten te hebben naar huis te gaan en bel om 23.00 uur, als de diensten wisselen, nog even met mijn gids van die avond. Ook dat levert niets spectaculairs op, er is helemaal niets gebeurd. Vrijdag de dertiende blijkt vooral een mythe…

• Meer over agressie in de zorg in onze regio lees je in dit dossier.
• Heb jij ook ervaringen met agressie of bedreiging in de zorg en wil je dat verhaal delen? Stuur dan een mail naar [email protected].

Deze productie kwam mede tot stand met behulp van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten.