Holland Huis in Scherpenisse mogelijk rijksmonument: ‘Historische waarde als geschenkhuis’

Het Holland Huis in Scherpenisse krijgt mogelijk een beschermde status als rijksmonument. Het college vindt de historische en cultuurmaatschappelijke waarde dermate belangrijk, dat het gebouw bij de minister is voorgedragen voor een monumentenstatus. Het Holland Huis werd na de Watersnoodramp van 1953 geschonken door de provincie Noord-Holland als steun aan het zwaar getroffen Scherpenisse.

Het Holland Huis diende jarenlang als dorpshuis en ontmoetingsplek voor de gemeenschap. Tegenwoordig is het pand in gebruik als culturele ontmoetingsruimte van De Kunstkamer, waar exposities, bijeenkomsten en andere culturele activiteiten plaatsvinden. Juist die combinatie van historische betekenis en maatschappelijke functie maakt het gebouw volgens betrokkenen bijzonder waardevol.

Al veel gesloopt

Volgens Hoek is de aanwijzing extra bijzonder omdat het Holland Huis één van de weinige niet-woongebouwen uit de naoorlogse schenkingsperiode is die de status van rijksmonument krijgt. Veel vergelijkbare gebouwen zijn in de afgelopen decennia verdwenen of gesloopt. Als voorbeeld noemde hij een voormalige kleuterschool in Sint Philipsland die plaatsmaakte voor nieuwbouw.

Herwaardering

Volgens wethouder Peter Hoek past de aanwijzing binnen een landelijke herwaardering van zogenoemde “geschenkwoningen” en andere gebouwen die na de ramp van 1953 zijn geschonken of gebouwd om getroffen gebieden te ondersteunen. “Landelijk onderzoek gaf aan dat de bescherming van die geschenkwoningen meer aandacht verdiende”, aldus Hoek tijdens een toelichting. “Het Rijk heeft daarom eenmalig opnieuw gekeken naar de mogelijkheid om rijksmonumenten toe te kennen aan gebouwen uit die periode. Daardoor zijn in Zeeland en andere provincies verschillende panden alsnog aangewezen.”

Kunstkamer

De huidige eigenaren, de initiatiefnemers van De Kunstkamer, reageren enthousiast op de voorgenomen aanwijzing. Rond de officiële toekenning wordt bovendien een feestelijk moment georganiseerd, aldus wethouder Hoek, waarbij het monumentenschildje officieel zal worden onthuld en overhandigd. Daarbij wordt ook de pers uitgenodigd.

Publieksdag

Daarnaast wil De Kunstkamer het gebouw openstellen voor publiek tijdens een speciale publieksdag. Bezoekers krijgen dan niet alleen de kans het monument van binnen te bekijken, maar ook om herinneringen aan het pand te delen. De organisatie roept inwoners op om oude foto’s, verhalen en persoonlijke ervaringen rond het Holland Huis aan te leveren. Die bijdragen moeten onderdeel worden van een tijdelijke expositie over de geschiedenis van het gebouw.