Nieuwsanalyse – Nieuw jaar, nieuwe eigenaar… maar vooral veel onzekerheid bij Sabic

Het nieuwe jaar begint onrustig voor honderden werknemers op het Sabic-terrein in Bergen op Zoom. Het Saoedische chemieconcern verkoopt zijn Europese en Amerikaanse activiteiten in zogeheten engineering thermoplastics (ETP) aan de Duitse investeerder Mutares. Voor de ruim zevenhonderd werknemers in Bergen op Zoom betekent dat voorlopig geen ontslagen, maar wél een periode van grote onzekerheid.

De verkoop zelf komt niet als een verrassing. De Nederlandse Sabic-onderdelen stonden al sinds mei vorig jaar in de etalage. Wat wél verbaast, is de snelheid waarmee de deal nu is gesloten; en het feit dat de nieuwe eigenaar geen industriële partij is, maar een investeringsmaatschappij.

Officieel verandert er op korte termijn weinig. Sabic benadrukt dat als gevolg van de verkoop geen banen verdwijnen en dat de overgang ‘naadloos’ moet verlopen. Maar wie verder kijkt dan de eerste maanden, ziet vooral vraagtekens.

Na afronding van de deal kan Mutares besluiten tot een zogenoemde ‘strategische herpositionering’. Dat is investeerdersjargon voor een heroriëntatie van activiteiten, en die kan twee kanten op. Wordt er geïnvesteerd in modernisering en verduurzaming van de fabriek in Bergen op Zoom? Of volgt juist een ontmanteling, waarbij Europese productie wordt afgebouwd ten gunste van locaties elders in de wereld?

Dat laatste scenario baart werknemers en vakbonden grote zorgen. Mutares staat bekend als een investeerder die bedrijven herstructureert om ze later met winst door te verkopen. Soms gaat dat gepaard met investeringen, maar even vaak met stevige saneringen.

De ETP-divisie produceert in Bergen op Zoom onder meer Lexan: een polycarbonaat, en ABS-kunststoffen: belangrijke materialen voor de auto-industrie, elektronica en medische toepassingen. De locatie geldt als technisch hoogwaardig en strategisch, maar kampt, net als de rest van de Europese chemiesector, met hoge energiekosten en toenemende internationale concurrentie.

Juist daarom is de vraag prangend: ziet Mutares toekomst in een Europese productielocatie als Bergen op Zoom, of wordt de fabriek vooral bekeken als onderdeel van een bredere herstructurering? De bedrijfsvoering staat onder druk, vanwege onder meer strengere milieu-eisen. Bij de productie komt PFBS vrij, een schadelijke PFAS-stof die nu nog in de Westerschelde wordt geloosd.

Alsof dat nog niet genoeg onzekerheid is, valt de Specialties-fabriek op het Sabic-terrein buiten de verkoop. In deze fabriek werken tientallen mensen, maar wat hun toekomst is, blijft onduidelijk. Blijft Sabic deze activiteit voortzetten in Bergen op Zoom, of volgt later alsnog een sluiting of verkoop?
Het ontbreken van duidelijkheid over deze fabriek voedt het gevoel dat de puzzel nog lang niet compleet is. Voor werknemers voelt het alsof ze in een wachtkamer zitten, zonder te weten welke deur straks opengaat.

Volgens Sabic past de verkoop in een strategie om zich te richten op activiteiten met hogere marges en meer concurrentievoordeel. Vanuit internationaal perspectief is dat te begrijpen. Maar die strategische keuzes hebben directe gevolgen op lokaal niveau: voor gezinnen, toeleveranciers en voor de economie in West-Brabant.