Commissaris van de Koning doet oproep aan formerende partijen: ‘Urgentie van opgaven is onmiskenbaar’

Commissaris van de Koning Noord-Brabant Ina Adema doet een dringende oproep aan de formerende partijen in alle Brabantse gemeenten. In die oproep vraagt ze aandacht voor het thema maatschappelijke weerbaarheid. Adema roept toekomstige colleges op om dit onderwerp op te nemen in het bestuursakkoord.

Volgens Adema laten de geopolitieke spanningen in de wereld zien dat de noodzaak er is om weerbaar te zijn tegen militaire en hybride dreigingen. “Dit geldt niet alleen bij hybride aanvallen of een militair conflict, maar ook bij andere crises of rampen, zoals “normale” stroomuitval of een cyberaanval, grootschalige overstromingen, extreem weer, natuurbranden of een pandemie”, schrijft Adema in een brief aan de gemeenten.

Weerbaarheid vraagt om een brede aanpak waarin iedereen samenwerkt, zoals gemeenten, maatschappelijke organisaties, inwoners en ondernemers. “Weerbaarheid en veerkracht zijn immers niet alleen veiligheidsvraagstukken, maar vergen betrokkenheid van alle domeinen in de samenleving en dus ook van nagenoeg het voltallige college van B&W”, geeft Adema aan.

Als commissaris van de Koning doet Adema niet vaak een oproep aan gemeenten. Toch kiest ze daar nu wel voor. “De urgentie van deze opgave is onmiskenbaar, temeer omdat deze niet direct is georganiseerd. Bovendien vraagt dit om een intensievere samenwerking tussen Rijk, provincie, waterschap, krijgsmacht, veiligheidsregio, politie, Openbaar Ministerie en gemeente.”

‘Whole-of-society’-benadering

Ze noemt de samenwerking een ‘whole-of-society‘-benadering. Daarin zijn duidelijke afspraken belangrijk tussen overheden, kennisinstellingen, het bedrijfsleven, inwoners en maatschappelijke organisaties. Daarin staat vastgelegd wie welke verantwoordelijk draagt in noodsituaties.

Naast de hybride en militaire dreigingen is ook de georganiseerde misdaad een thema dat met weerbaarheid te maken heeft. Dit valt onder het begrip ondermijning. “De schadelijke effecten hiervan vragen eveneens om een brede, integrale aanpak door overheid en samenleving.”

Voor de gemeenteraadsverkiezingen hebben alle gemeenten al de nieuwe Brabantse norm weerbare overheid gekregen. Die norm laat zien wat een gemeente op orde moet hebben om zwakke punten op tijd te zien. Maar ook om de risico’s in te schatten en veilig en integer te werk te gaan. ”

Een weerbare gemeente draagt volgens Adema bij aan het veiligheidsgevoel en het vertrouwen in de lokale overheden. “Dit versterkt niet alleen de directe veiligheid, maar draagt ook bij aan de veerkracht van de samenleving als geheel tegen zowel criminaliteit als andere hybride dreigingen.”

Concrete punten

Gemeenten hebben al de VNG-handreiking ‘Weerbaarheid en veerkracht op lokaal niveau’. Daarin zijn zes onderwerpen opgenomen. Zoals continuïteit van eigen organisatie, crisisorganisatie en vitale voorzieningen, maar ook sociale samenhang, zelfredzaamheid van inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties en de samenleving als overkoepelend systeem.

Concreet vraagt Adema twee dingen aan de formerende partijen. Zo moeten gemeenten hun eigen bedrijfscontinuïteit waarborgen. Daarmee zijn ze een voorbeeld voor inwoners en bedrijven. Ook moeten gemeenten zorgen dat er genoeg ambtelijke capaciteit is om de VNG-handreiking uit te voeren. Adema hoopt dat partijen het meenemen in de onderhandelingen, zodat de samenleving weerbaar blijft tegen verschillende dreigingen.