‘Energieboeren van de toekomst’ zien obstakels, maar: ‘Rijk is bereid om mee te denken’

Overal in Nederland schieten ze als paddenstoelen uit de grond: lokale energiegemeenschappen. De samenwerking tussen inwoners, bedrijven en boeren moet een oplossing vormen voor het overvolle stroomnet. Tegelijkertijd kijken zij hoe op alternatieve wijzen energie opgewekt en verdeeld kan worden. Staatssecretaris Jo-Annes de Bat noemde het donderdagmiddag in Roosendaal “goede ideeën”. “Nog meer lokaal kijken is een goed plan.”

Vanuit heel Nederland en ook over de landsgrenzen zijn geïnteresseerden donderdagmiddag naar Lodge Visdonk in Roosendaal gekomen. De Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie (ZLTO) organiseert daar namelijk het CIRCUS-event. Centraal daarbij staat hoe lokale samenwerkingen kunnen bijdragen aan de energietransitie en mogelijk een oplossing vormen voor het overvolle stroomnet. Zo vertelt wethouder Ger de Weert hoe de gemeente Etten-Leur samen met de ZLTO en andere partners een monovergister wil opzetten. Daarmee kan mest worden opgezet in groen gas.

Ministerie kijkt mee

Een andere spreker deze middag, terwijl er volop genetwerkt wordt door de aanwezigen, is de kersverse staatsecretaris van Klimaat en Groene Groei. Want ook Jo-Annes de Bat ziet in dat er oplossingen voor de lokale problemen moet komen. “Ik ben natuurlijk pas net begonnen, maar ik voer nu gesprekken met onder andere netbeheerder of wij alles scherp in beeld hebben. Daarbij willen wij voor de zomer met maatregelen komen waarmee wij de problemen ook daadwerkelijk kunnen oplossen”, legt hij uit.

Daarbij liggen er volgens De Bat volop kansen bij lokale initiatieven zoals energiegemeenschappen. “Het helpt dan niet als regelgeving of vergunningsaanvragen in de weg zitten. Als ministerie willen wij dan ook kijken wat wij daarin voor jullie kunnen betekenen”, belooft hij de aanwezigen. Wel moeten er daar eerst andere zaken voor geregeld zijn. “Zo zie je dat de urgentie van de energietransitie nog niet bij iedereen aanwezig is of dat het eigenaarschap van het probleem niet helder is. Als er juist een aantal inwoners of bedrijven lokaal met initiatieven komen, werkt dat beter dan wanneer de overheid dat doet”, ziet de staatssecretaris.

Boeren belonen

Uiteraard speelt geld daar ook een rol in. “Je moet namelijk wel dingen kúnnen doen. Daar kan het Rijk bij helpen, door bijvoorbeeld subsidies beschikbaar te stellen”, vervolgt De Bat. Hij benadrukt dat iedere regio weer anders is. “De weerstand is een van de grootste uitdagingen waar wij in de energietransitie tegenaan lopen, terwijl klimaatverandering echt gaande is. De boeren zullen dat als eerste erkennen, terwijl zij ook degene zijn die als eerste hun land moeten afstaan als er een kleine kerncentrale gebouwd moet worden of het stroomnet uitgebreid moet worden.”

De Bat doet ook een oproep aan de regionale bestuurders van bijvoorbeeld gemeenten en de provincie. “Boeren willen niet alleen erkenning, maar ook beloond worden. Het is daarbij belangrijk om het heel concreet te maken en te laten zien dat er mogelijkheden zijn om het wél te doen.” De staatssecretaris merkt al wel dat de versnelling in ieder geval is ingezet. “Ik zie dat dingen veranderen en gelukkig bevestigen wetenschappers de koers die wij hebben ingezet. Gelukkig is er ook geld beschikbaar gemaakt om die koers uit te voeren. Ik ga in ieder geval met een kruiwagen aan ideeën en suggesties weer terug naar Den Haag”, aldus De Bat.