De dreiging is klein, maar plannen liggen klaar voor als het écht misgaat

De kerncentrale bij Doel is vanuit dorpen als Hoogerheide, Woensdrecht en Ossendrecht goed te zien en bijna in de achtertuin. Hoewel de dreiging nihil is, oefent de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (VRMWB) regelmatig voor als er wel iets misgaat. Daarnaast liggen er crisisplannen klaar voor wanneer er een incident plaatsvindt.

De VRMWB is verantwoordelijk voor oefeningen en rampenplannen die te maken hebben met nucleaire incidenten rondom de kerncentrale in Doel, legt woordvoerder Marieke van Wijk uit. “Nederland oefent regelmatig voor incidenten bij nucleaire installaties. Een keer per vijf jaar vindt de Nationale Nucleaire Oefening plaats. Omdat onze regio in het gebied rond de kerncentrales van Borssele en Doel ligt, neemt de VRMWB ook deel.”

Crisisplan en communicatie

Bij de oefening zijn ook de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat, Justitie en Veiligheid en de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming betrokken. “Ook de Belgische partners oefenen mee. Er wordt dan een fictief stralingsincident nagespeeld. Het is geen oefening die zichtbaar is op straat, maar de focus ligt daarbij op het nemen van snelle en zorgvuldige bestuurlijke besluiten”, zegt Van Wijk. Ook de samenwerking tussen de partijen, het uitwisselen van informatie en crisiscommunicatie richting media en publiek passeert dan de revue.

Verder is er een Landelijk Crisisplan Straling, legt Van Wijk uit. “Dat plan is het landelijk fundament voor de organisatie van crisisbeheersing, besluitvorming, communicatie en samenwerking met regio’s en buurlanden. In het plan staat hoe Nederland zich voorbereidt op en reageert bij incidenten waarbij radioactieve stoffen vrijkomen of dreigen te komen.”

Op basis van dat document heeft de Veiligheidsregio een operationeel draaiboek gemaakt voor de eerste uren na een nucleair incident bij Borssele of Doel. “Het is een snel en bruikbaar hulpmiddel om chaos te voorkomen, informatie te ordenen en nationale en regionale besluiten op elkaar af te stemmen”, aldus Van Wijk.

Burgerhulpverlening

De reacties op de enquête van ZuidWest en Omroep Brabant stemmen de Veiligheidsregio tevreden. “Het is natuurlijk heel fijn om te horen dat mensen vertrouwen op de informatie vanuit de Veiligheidsregio, maar dat is ook heel nuttig. Overigens komt ook uit ons eigen gedragsonderzoek onder de inwoners van onze regio naar voren dat men de veiligheidsregio en dan met name de brandweer ziet als de betrouwbaarste partners tijden impactvolle gebeurtenissen”, zegt Van Wijk.

Het verbaast de VRMWB niet dat inwoners aangeven dat ze zich onvoldoende geïnformeerd voelen over wat te doen bij incidenten. “Onderzoek laat zien dat mensen pas echt ontvankelijk zijn voor informatie en handelingsperspectief als er iets in hun nabije omgeving gebeurt”, vertelt de woordvoerder. “Dit is een neurologisch verdedigingsmechanisme want als je de hele dag moet stilstaan bij de gevaren die je omringen heb je geen leven.”

De VRMWB is ook verheugd dat inwoners willen meedoen bij oefeningen rondom stralingsincidenten. “Wij oefenen bijvoorbeeld ook met burgerhulpverlening. Zodra een incident omvangrijk is, is dat ook belangrijk. Daarom willen wij dat als Veiligheidsregio ook zoveel mogelijk faciliteren”, stelt Van Wijk.

Gemeentelijk contact

Ook op gemeentelijk niveau is er regelmatig contact met met de kerncentrale in Doel. Zo bespreekt de gemeente Woensdrecht de meldingen over incidenten bij de kernreactor, maar is er ook gewoon regulier overleg. “We weten elkaar goed te vinden. Onze burgemeester Adriaansen heeft bijvoorbeeld onlangs nog kennis gemaakt met de nieuwe directie, in het kader van goed nabuurschap”, laat een woordvoerder van de gemeente weten.

De gemeenten in de buurt van de kerncentrale hebben zelf geen rampenplannen liggen, maar werken daarin nauw samen met de Veiligheidsregio. “Echter zal het ten alle tijden maatwerk zijn, afhankelijk van de situatie op dat moment. De samenwerking wordt gecoördineerd door de VRMWB”, aldus een woordvoerder van de gemeente Roosendaal.