De toneelvereniging bracht Ilse naar Moerdijk: ‘Bijna een familie aangelegenheid’

Sinds 11 november 2025 staan het dorp Moerdijk en haar 1100 inwoners vol in de spotlight. Die dag sprak bijna de volledige gemeenteraad uit dat het dorp vanwege de grote energie-infrastructuuropgave geen toekomst heeft. Hoewel er nog geen besluit is, wordt er veel gesproken over de Moerdijkers. Maar wie zijn ze eigenlijk? ZuidWest Update gaat langs bij deze inwoners. Een van hen is Ilse Jansen.

Hoewel Ilse zelf is geboren in Zevenbergschen Hoek komt haar familie wel uit Moerdijk. “Als kind was ik erg verlegen en in Moerdijk had je een toneelvereniging, toen dacht mijn moeder: dat is wel wat voor mij. Zo ben ik weer op Moerdijk terecht gekomen”, begint Ilse te vertellen.

Haar opa en oma woonden nog wel op het dorp. Samen met een vriendinnetje fietste ze regelmatig van Zevenbergschen Hoek naar Moerdijk. “Even een glaasje limonade drinken, dat was toen ons uitje.” Maar ook de haven was een vaste plek waar ze vaak kwam.

Liefde in en voor Moerdijk

Nadat ze een paar jaar buiten Moerdijk heeft gewoond, kwam ze vanwege de liefde weer op Moerdijk terecht. Haar vriend Jelle woonde toen in het oude huis van haar opa en oma. Daar hebben ze nog twee jaar samen gewoond en dat was een fijn gevoel. “Ik ben het zo gewend om in het dorpse op te groeien en dat vind ik zo fijn aan hier wonen.”

Ik ben het gewend om in het dorpse op te groeien, dat was een fijn gevoel.

Hoewel het huis in de loop van de jaren is verbouwd, staat er nog altijd een bijzondere herinnering aan haar opa en oma. “In de schuur stond een werkbank die blauw geschilderd was. Dat had mijn opa gedaan, dus daarom wist ik dat die werkbank echt nog van mij opa was.” Ze heeft nog overwogen om de werkbank mee te nemen naar haar huidige woning, maar dat lukte niet. “Dan hadden we de halve schuur moeten afbreken.”

Toneel in hart en nieren

Sinds haar zesde is ze nooit meer weggegaan bij de toneelvereniging. Vanuit de jeugdvereniging is ze inmiddels doorgestroomd naar de volwassenvereniging. “Die heeft mijn opa in 1955 opgericht en is daar ook voorzitter van geweest.” Sinds 15 jaar is Ilse zelf voorzitter. Dat zorgt voor een extra gevoel bij de vereniging. “In mijn familie hebben bijna al mijn ooms en tantes wel iets bij de toneelvereniging gedaan. Het is bijna wel een familieaangelegenheid.”

Het verenigingsleven is groot in het dorp ziet Ilse. “Er wordt veel georganiseerd door verenigingen en dat proberen we ook samen te doen.” Bijvoorbeeld bij een evenement rondom de bevrijding. “Daar werkt iedereen aan mee op zijn eigen manier. Maar ook als mensen niet meewerken, ze komen wel kijken en dat is ook belangrijk.” Dat is bijvoorbeeld bij het tweejaarlijkse Oldtimersfestival. “Dat is echt een megading, want dan staat het dorp gewoon op z’n kop.”

Hoewel er niet per se tradities zijn, is er volgens Ilse wel iets typisch voor Moerdijk. “Niemand woont in zijn eigen huis. Altijd als iemand vraagt: waar woon je?, dan is het antwoord in het oude van huis van die of die”, zegt Ilse lachend.

Dorp met tragiek

Vanuit haar werk bij het West-Brabants Archief is Ilse veel bezig met de historie van onder andere haar eigen dorp. “Mij raakt altijd de tragiek van het dorp. In 1900 was het een heel levendig dorp met cafés, restaurants en hotels, want de Moerdijkbrug lag er nog niet.” Daarnaast was ook de visserij een belangrijke sector. “We hebben zelfs een eigen visafslag gehad.”

Met de komst van de Moerdijkbrug verdwenen die ondernemers. Vervolgens werd Moerdijk hard getroffen in de Tweede Wereldoorlog, weet Ilse te vertellen. “De Duitse marine heeft hier in de haven gelegen.” Vervolgens werd het dorp later getroffen door de watersnoodramp waardoor inwoners het dorp wéér opnieuw moesten opbouwen.

Als we onze schouders eronder zetten, komt dit ook weer goed.

Daarom kunnen inwoners volgens haar gelaten overkomen. “Er gebeurt wel heel veel, maar dat is intern. En we hebben dat allemaal al overleefd, als we onze schouders eronder zetten komt dit ook wel weer goed.” Het zit misschien niet bij iedereen tussen de oren. “Maar ze zijn er wel mee opgevoed en dit soort verhalen zitten wel in de families.”

Toekomstbeeld

De afgelopen jaren heeft Ilse al veel echte Moerdijkers zien gaan en dat raakt haar. “Dan denk ik: Die wonen hier al vier generaties lang met familie en kiezen er toch voor om weg te gaan.” Hoewel ze de keuzes kan begrijpen en er begrip voor heeft, is het niet makkelijk. “Daar kan ik echt verdrietig om worden”, zegt ze zichtbaar geëmotioneerd.

Als ze naar haar eigen toekomst kijkt, wil ze zo lang mogelijk in het dorp blijven wonen. Sinds november 2025 heeft ze zich aangesloten bij de werkgroep behoud van de Dorpstafel. “We willen dat het dorp blijft en als dat niet zou gaan, willen we zo lang mogelijk hier wonen.” Als de leefbaarheid voor Ilse uiteindelijk een grens bereikt, zal ook zij in dat geval een andere plek zoeken. “Alhoewel dat dan niet mijn eigen keuze zal zijn.”

Het zal niet mijn eigen keuze zijn.

Terug naar haar geboorteplek Zevenbergschen Hoek zou ze niet doen. Daar is te veel veranderd waardoor het niet meer ‘haar’ dorp is. “Maar dan het liefst wel weer een dorp, misschien Langeweg”, aldus Ilse.