Hoop en angst botsen: blijft Moerdijk écht bestaan met deze kleinere opgave?

Het nieuws lijkt zo goed voor de inwoners van het dorp Moerdijk: de Powerportopgave kan kleiner, dus misschien kan het dorp tóch blijven. Maar hoe realistisch is dat? Burgemeester Aart-Jan Moerkerke heeft hoop, maar blijft ook sceptisch. “Want alles wat nu uit de plannen geschrapt is, moet nog wel ergens anders een plek vinden. En dat terwijl we weten dat Nederland op slot zit.”

Moerkerke zat donderdagavond aan tafel bij ZuidWest Uitgelicht, samen met een aantal inwoners van het dorp Moerdijk, Zevenbergschen Hoek en de ZLTO. Ze blikken terug op het afgelopen jaar en de onzekerheid en het onbegrip dat alles met zich meebracht.

Want deze week precies één jaar geleden kwam het harde nieuws naar buiten dat als Powerport doorgaat in de gemeente Moerdijk, het dorp geen toekomst heeft. De leefbaarheid zou te erg verslechteren volgens het college van burgemeester en wethouders. Inwoners wilden graag duidelijkheid, dat wilde het college hiermee geven.

Niet veel later werd bekend dat het Rijk en de provincie Noord-Brabant nog niet in deze definitieve beslissing mee wilden gaan. In juni 2026 zouden ze wél een beslissing maken. Uiteindelijk gebeurde dat toch niet, een mogelijk nieuw scenario zou ervoor kunnen zorgen dat het dorp wel kan blijven bestaan. Dat moest verder onderzocht worden.

Inmiddels is dat verder uitgezocht. In plaats van 450 hectare zou er nog maar 200 hectare nodig zijn. Plannen zijn geschrapt en hierdoor ziet de toekomst van het dorp er rooskleurig uit. Maar is dat echt zo? Want ondanks deze positieve geluiden, wil staatssecretaris Jo-Annes de Bat alsnog geen harde toezeggingen doen. En hoe valt deze nieuwe onzekerheid uit te leggen aan inwoners?

“Het is heel moeilijk uit te leggen”, erkent Moerkerke in Uitgelicht. “Maar we weten nu wel veel beter wat er gaat komen.” Er komt een hoogspanningsstation tussen de zoekgebieden Oost en Zuidoost. Ook komt er een compressiestation dat alle waterstofgassen door gaat leiden die al binnenkomen bij de gemeente. Daarnaast komt er nog een aanlanding van wind op zee. “Dat is bedoeld om windenergie om te zetten in energie voor huizen en bedrijven”, verduidelijkt de burgemeester.

Geen garantie

Die drie projecten staan nu vast en daar is 200 hectare grond voor nodig. Maar uiteindelijk gaat dat veel meer zijn, want extra infrastructuur, natuurcompensatie en veiligheidszones zijn hier nog niet in meegenomen. “Onze inschatting is dat het uiteindelijk om 300 hectare gaat.” Maar de grote vraag is of het tot 2050 gegarandeerd kan worden dat het daarbij blijft. “Want ik heb heel goed naar de staatssecretaris geluisterd. Hij heeft die garantie niet gegeven.”

Ik ben bang dat er in de toekomst toch wéér naar Moerdijk gekeken wordt.

Moerkerke vreest dat er uiteindelijk toch extra projecten bij gaan komen. “Zo’n compressorstation is heel handig voor de toekomst. Als er toch een waterstofcentrale moet komen, dan hebben wij de aansluiting al.” Daarnaast zijn de plannen voor circulaire energie geschrapt. “Maar die plannen hebben nog nergens anders een plek gevonden, terwijl we weten dat Nederland op slot zit. Ik ben daarom wel bang dat in de toekomst toch wéér naar Moerdijk gekeken wordt.”

Toch houdt Moerkerke ook hoop. “We krijgen een minder grote opgave, dus misschien komen we er wel mee weg. Maar ik vraag me ook af wat dit betekent voor de andere kernen en de agrariërs in de gemeente.”

Constante strijd

De controle van bovenaf maakt het voor de gemeente een constante strijd. “Ik snap dat mensen soms denken dat de gemeente niet vecht voor het behoud van het dorp, maar natuurlijk vechten wij.” Alleen is één ding voor de burgemeester duidelijk: “Als het Rijk zegt dat het er komt, hebben we geen ene fluit te vertellen.”

En daarom probeert Moerkerke samen met zijn collega’s zoveel mogelijk op te komen voor de inwoners, door harde voorwaarden te stellen. “Of het nu over het dorp, andere kernen of onze agrariërs gaat. Wij moeten vechten voor onze inwoners. Uiteindelijk zijn wij de enige overheid die dat op de meest directe manier kan doen. Dit is echt een strijd.”