Nieuwsanalyse – Een open debat over asielopvang Tholen is niet écht mogelijk

Burgemeester Marleen Sijbers wil de komende weken met inwoners in gesprek over de tijdelijke noodopvang. Ze zegt open te willen luisteren naar zorgen en meningen uit de samenleving. Tegelijkertijd zijn de verhoudingen na de gebeurtenissen rond het gemeentehuis sterk verslechterd. Het is nog maar vraag of een écht open gesprek nog mogelijk is. Daarvoor zitten de emoties té hoog.

Tholen wil maximaal 150 asielzoekers opvangen voor de duur van 2,5 jaar. Daarmee voldoet de gemeente aan de opgave van de Spreidingswet. Op zich geen verrassing, want de gemeenteraad is  al sinds oktober 2024 van de plannen  op de hoogte – zo memoreert burgemeester Sijbers. De tijdelijke opvanglocatie komt op een steenworp afstand van het gemeentehuis.

Een deel van de inwoners voelt zich echter overvallen door het besluit. Het vertrouwen in de manier waarop de gemeente het proces heeft aangepakt, is beperkt – in elk geval bij de raadsfracties van FvD en ABT. Zij hebben het spoeddebat van 1 september aangevraagd. En als binnen de raad debatteert over nut en noodzaak van de tijdelijke opvang aan de Postweg – onbewust van het grimmige protest buiten het gemeentehuis – staat buiten de ME gereed met de wapenstok in de aanslag, om de escalerende ‘vreedzame demonstratie’ in bedwang te houden.

De raadsleden mogen het gebouw niet in of uit, in het belang van de veiligheid. Terwijl de politie het protest beëindigt, verandert het aangevraagde spoeddebat niets aan de uitkomst van het besluit. Tholen volgt de wet, de tijdelijke noodopvang gaat door.

De actie was op de social media door onder meer een supportgroep van FvD Tholen aangekondigd als een vreedzame demonstratie; de flyer toont een vredesduif met de begeleidende tekst ‘vreedzaam, maar vastberaden’. De reacties bij de plaatsingen van Thoolse protestgroepen op Facebook zijn echter minder genuanceerd, waarbij asielzoekers worden vergeleken met apen en sprinkhanen. Daarmee is de toon gezet.

De gesprekken met inwoners die dit najaar op stapel staan, lijken daarmee een belangrijke test voor het gemeentebestuur. Burgemeester Sijbers wil graag luisteren naar de zorgen en meningen die leven, maar de gebeurtenissen rond het gemeentehuis hebben duidelijk gemaakt hoe diep het wantrouwen inmiddels zit. Ook al zullen er ongetwijfeld demonstranten van buiten Tholen bij zijn geweest, de activistische aanpak van FvD en andere migratiekritische partijen werkt als een versterkende klankkast voor het maatschappelijk anti-azc geluid.

De tijdelijke opvang gaat door, daar verandert het spoeddebat niets aan. De vraag is dan ook niet meer óf Tholen 150 asielzoekers opvangt, maar of het gemeentebestuur er nog in slaagt om inwoners mee te nemen in het besluit en het vertrouwen enigszins te herstellen. De harde toon van het protest en de reacties op sociale media maken die opgave er niet eenvoudiger op. Een echt open gesprek vraagt immers niet alleen om bereidheid om te luisteren, maar ook om de ruimte om naar elkaar te blijven luisteren.