Shantykoor de Batraven uit Bergen op Zoom laat al 25 jaar het zeemanslied horen

Shantykoor de Batraven uit Bergen op Zoom bestaat op 11 november 2026 25 jaar. De groep van ongeveer vijftig mannen viert het hele jaar feest. Voorzitter Albert Snoek en dirigent Peter Witjes waren te gast in ZuidWest Uitgelicht bij presentator Maarten van den Boom om te vertellen over het jubileum. “Na 25 jaar ben je niet alleen een shantykoor, maar ook een vriendengroep.”

Het shantykoor begon op 11 november 2001. “Onder initiatief van Jan-Berend, toen directeur van basisschool de Krabbenkooi, zijn we het koor begonnen”, begint Albert. “Er waren toen nog niet van deze koren in Bergen op Zoom, dus wij waren de eerste.”

De naam Batraven komt volgens Bergenaar drs. Hans Heestermans uit het Frans en betekent hier in de omgeving ‘havenarbeider’, maar ook ‘ondeugende rakker’. Albert vertelt hierover: “Dat klopt ook helemaal, een van onze Batraven Wil Nuijten werd af en toe als klein mannetje weleens uitgescholden voor ‘lelijke Batraaf’ en hij vond dat wel een goede naam om mee voor de dag te komen.”

Shanty toen en nu

Het koor heeft een bijzonder groot repertoire van honderd nummers. Dirigent Peter Witjes wist voordat hij begon eigenlijk niks van shantynummers. “Ik dirigeerde een ander genre. De mannen hebben mij van alles wijs gemaakt. Ik weet nu wel onderhand wel wat een shanty is.” Een shanty is een werklied. Vroeger waren veel schepen van hout en was het werken zwaar. Alles moest met de hand. Door de zingen werd het werk verlicht.

“De shantyliederen die wij zingen zijn gecultiveert, zeg maar muzikaal naar deze tijd gebracht. Want die havenarbeiders waren niet hele goede zangers”, vertelt Peter. “Wij zingen alles met frisse stemmen in bas, bariton en tenor. Dat geeft een ander geluid dan toen.”

Mooie momenten

In zijn zeventien jaar dat Albert bij het koor zit zijn er mooie momenten voorbij gekomen. “We hebben op het Shantyfestival in Brielle de eerste prijs mogen ontvangen.” En om het jubileum de vieren komen er meer mooie momenten aan. “Er is een jubileumcommissie opgericht voor verschillende activiteiten. Het begon op nieuwjaarsdag met een Bonte Avond waar iedereen creatief aan de slag ging. En het hoogtepunt was een jubileumconcert in de Martinuskerk in Halsteren.”

De toekomst van het shantykoor is onzeker. “In de loop van de jaren zijn er ons Batraven ontvallen en nieuwe jonge leden aantrekken is moeilijk”, vertelt Peter. Of deze Batraven nog vijfentwintig jaar door kunnen is maar de vraag. “De gemiddelde leeftijd is 75 plus tel en daar 25 jaar bij op”, rekent Albert. “Dan ben ik 132 jaar!”, lacht Peter. “Lijkt me een beetje onhandig om dan nog te dirigeren.”

We zijn één grote familie.

Je hoeft geen zeeman te zijn om bij het koor te komen. Peter: “Misschien hebben twee van ons zeemansbenen, maar de rest niet.” Albert vult aan: “Bij ons staat echt zingen en genieten op de eerste plaats, en op de tweede plaats staat saamhorigheid heel hoog in het vaandel. Daar ben ik als voorzitter best trots op. Wij zijn gewoon één grote familie.”