Waterschappers willen hun bloed testen op PFAS: ‘Een signaal afgeven’

Bestuurders van Waterschap Brabantse Delta moeten vrijwillig hun bloed kunnen laten testen op PFAS. Dat was de basis van een motie, die woensdag door enkele fracties is ingediend tijdens de vergadering van het algemeen bestuur.

De leden van het algemeen bestuur (AB) zouden zich in navolging van een aantal Kamerleden kunnen aanmelden als ‘proefkonijn’, om te laten testen hoe hoog het PFAS-gehalte in hun bloed is. Maar slechts tien AB-leden steunen het plan, vijftien zijn tegen. De indieners voeren wel zelf, op persoonlijke titel, een bloedonderzoek uit.

Dagelijks bestuur-bestuurder Angelien Hagenaars ontraadt het voorstel van Natuurterreinen, Partij voor de Dieren (PvdD), PRO en AWP. Want het is volgens haar “geen kerntaak van het waterschap om bloedtesten voor AB-leden te organiseren” en Hagenaars wil daar tijd en geld aan te spenderen. Ludo Maas (PvdD) relativeert dat. “Misschien is het ludiek, misschien is het een druppel op de gloeiende plaat, maar zonder acties zoals deze bereiken we niets.”

Kamerleden

De initiatiefnemers willen het voorbeeld volgen van acht progressieve Tweede Kamerleden die zich lieten testen op PFAS-stoffen als PFOS, PFOA en PFHxS. Daarbij zijn waarden boven de door EFSA gehanteerde gezondheidskundige grenswaarde aangetroffen. Met een eigen onderzoek willen de waterschapsbestuurders laten zien hoe wijdverspreid PFAS in het lichaam voorkomt en de discussie over de vervuilende stoffen verder aanjagen. De resultaten zouden, desgewenst anoniem, met het bestuur en andere Brabantse waterschappen moeten worden gedeeld.

Ludiek of niet, volgens Peter von Meijenfeldt (Natuurterreinen) is PFAS een van de grootste problemen van deze tijd. Het is wat hem betreft dan ook “een bloedserieus onderwerp.”

Een halve eeuw bekend

Ludo Maas (PvdD): “Het is bizar dat de gevaren van PFAS een halve eeuw geleden al bekend waren, maar dat er nog steeds geen verbod is.” Hij is zelf bereid een vingerprik te ondergaan, ook al vindt hij dat best wel spannend, moet hij toegeven.

Maar er weerklinkt woensdagavond ook kritiek. Clasien de Regt (Waterbreed) vindt de motie veel te ver gaan en Mart Gosens (VVD) heeft niet veel op met zo’n vingerprik. “Want daar wordt niets mee opgelost.”

Paniekpolitiek

Ook het CDA zal de motie niet steunen, omdat dit de PFAS-problematiek niet verandert. En voor Louis van der Kallen (OnsWater) kan een motie zoals deze niet bijdragen aan “een gifvrij Brabant”, zoals het voorstel beoogt. “PFAS zit in melk, in water, in alle voedsel. Het is de last van de industriële samenleving waar we allemaal schuldig aan zijn.” En een onderzoek om PFAS in het bloed te meten is overbodig, want: “Ja, het zit er. Daar heb je geen onderzoek voor nodig.” En Pieter Hendrikx (BBB) noemt het “paniekpolitiek.”

Ron Dujardin (Water Natuurlijk) benadrukt dat er meer vervuiling is dan PFAS alleen. “We steunen de motie, omdat het iedereen vrijstaat om zelf te bepalen om een prik af te geven.” Hij geeft vooral steun om aandacht te vragen voor de opgave om PFAS uit het water te halen.

Betere aanpak bij de bron

Het AB is woensdag ook unaniem akkoord gegaan met een voorstel om strenger te kijken naar wat er allemaal in het riool komt. Met een zogeheten influent-strategie wil Brabantse Delta een betere aanpak bij de bron. “Want wat er niet in gaat, hoeft er ook niet uit.” Brabantse Delta is het eerste waterschap in Nederland dat een dergelijke strategie heeft.