Monumentaal theehuis Gloriëtte in Putte: een verborgen geschiedenis

Op de grens met België, net buiten Putte, ligt het Moretusbos. Tussen de bomen doemt Kasteel Ravenhof op. Wie voor het kasteel staat en even omdraait ziet een bijzonder gebouwtje staan: theehuis Gloriëtte. Bovenop een kunstmatige heuvel heb je uitzicht op het landgoed. Na lange tijd kunnen mensen tijdens Open Monumentendag binnen een kijkje nemen. “Het is zo ontzettend mooi en dat hier in de buurt. Fantastisch!”

“Het theehuis is gebouwd in rococostijl”, vertelt Fred Severin. Hij is meer dan twintig jaar natuurgids in het gebied. “Kenmerkend voor die stijl zijn de asymmetrische en luchtige vormen en de ovale raampjes.” Het theehuis is een zogenaamde gloriëtte; een aankleding voor het landschap.

Je denkt: eerst het kasteel, dan het theehuis. Hier is het andersom.

Het theehuis stamt uit 1768 en dat is nog voordat het kasteel zijn huidige vorm heeft gekregen. De rococostijl van het theehuis heeft Philippe de Pret in 1810 doorgetrokken naar het kasteel. “Je zou normaal zeggen dat ze eerst het kasteel in een bepaalde stijl bouwen en dan het theehuis. Maar hier is het andersom.”

Natuur en omgeving

Theehuis Gloriëtte hoort dus bij kasteel Ravenhof, dat zo’n driehonderd meter verderop ligt. Het kasteel heeft een rijke geschiedenis en is net als het theehuis te bezoeken. Fred: “In de veertiende eeuw was het eerst een boerderij, het Steenland.” Later is de grond verkocht en in bezit gekomen van Balthazar Moretus III. “Het landgoed is daarna altijd eigendom geweest van deze familie. Rond 1760 liet Johannes Josephus Moretus een bos aanleggen en heeft van de ‘woeste gronden’ als zand een volwaardig landgoed gemaakt.”

Voor het theehuis werden speciale zichtlijnen aangelegd. Vanuit ieder raam kon je in een rechte lijn honderden meters ver kijken “Vroeger waren de bomen hier nog klein en het theehuis stond hoger, je kon uit de ramen Antwerpen en Huijbergen zien.” Het theehuis stond niet voor niets hoger. “Zien en gezien worden, dat was echt het thema.” De ‘rijke lui’ wilden graag boven het ‘gewone volk’ staan.

Staatsbosbeheer onderhoudt het landgoed. Helmut van Pelt, boswachter in het gebied, zorgt ervoor dat de natuur behouden wordt. “Het is een hele mooie landschapstijl met lange rijen beuken en eiken. De Engelse stijl zie je goed terug in de kronkelpadjes door de rododendrons.” De zichtlijn achter het huisje wordt op dit moment onderhouden. Helmut: “Door stalen strips te plaatsen blijft het gras straks mooi in een strakke lijn groeien.”

Mooie plek

Naast theehuis Gloriëtte en kasteel Ravenhof valt er nog meer te zien, vertelt Wim Hoek, coördinator Comité Open Monumentendag Woensdrecht. “In het weekend zijn in de gemeente ongeveer twintig monumenten te bezoeken.”

Er zijn naast het theehuis nieuwe monumenten bijgekomen. “Villa Bieduinenhof is een schitterend gebouw aan de Putseweg, een door jongeren opgeknapte Duitse bunker die weer te bezoeken is en het voormalige protestante kerkhof in Woensdrecht.” Wim is razend enthousiast over monumentenweekend. “Het theehuis samen met het kasteel op deze plek, het is werkelijk ongelofelijk mooi. Kom dat zien!”