Nieuwsanalyse – De aanpak van de narco-regio begint bij waakzaamheid

De vondst van een tweede drugslab aan de Heerlesebaan, bijna drie weken terug, staat niet op zich. Het is een symptoom van een groter, onderliggend probleem: de groeiende georganiseerde drugscriminaliteit in West-Brabant. Een spreekwoordelijke veenbrand, die alleen te blussen valt als de gehele samenleving alert en waakzaam is op signalen van verdacht gedrag.

Ketels waarin synthetische drugs worden bereid, worden groter en groter. Het aantal pillenmachines neemt toe en grondstoffen komen steeds vaker uit het buitenland. Tegelijkertijd worden criminele netwerken professioneler, internationaler en gewelddadiger.

Alleen door de criminaliteit aan de wortel en over de volle breedte aan te pakken, kan voorkomen dat West-Brabant verder uitgroeit tot een ware ‘narco-regio’: een gebied waar drugscriminaliteit onderdeel is van de regionale economie en samenleving, en waar de onderwereld meer en meer verweven raakt met de bovenwereld.

West-Brabant lijkt voor criminelen een aantrekkelijke uitvalsbasis, vlak bij de Belgische grens. Freek Pecht, coördinator drugs bij de politie Zeeland-West-Brabant, verwoordt het aldus: “Je zit hier perfect; tussen de havens, snelwegen en spoorlijnen.”

Dat maakt West-Brabant nog geen ‘Palermo aan de Schelde’. Maar de combinatie van drugslabs, goede verbindingen en internationale handel is wel een duidelijke waarschuwing.

Een drugslab is namelijk maar één schakel in een veel grotere keten. Voor de drugsproductie zijn grondstoffen, geld, transport en opslag nodig. Daarna volgen distributie en verkoop. Ook moet het verdiende geld worden witgewassen.

Pecht constateert bovendien een schaalvergroting. West-Brabant heeft een sterke economie en goede verbindingen. Havens, industrie, spoorlijnen en snelwegen zorgen voor banen en groei. Maar criminelen maken graag gebruik van diezelfde infrastructuur.

Dat maakt drugscriminaliteit niet uitsluitend tot een probleem van overheid, politie en justitie. Ook bedrijven, transporteurs, verhuurders, gemeenten en banken kunnen ermee in aanraking komen.

En met een neerwaartse spiraal. Grootschalige productiefaciliteiten leveren immers meer geld op en kunnen leiden tot meer geweld, bedreiging en intimidatie. Gijzelingen, ontvoeringen, martelingen en het gebruik van zware wapens laten zien hoe hard de georganiseerde drugscriminaliteit kan worden.

Ook omwonenden lopen risico. Een drugslab kan brand, explosies en gevaarlijke stoffen veroorzaken. En illegale dumpingen in de natuur of in het riool zorgen ook voor serieuze milieuschade, waarbij de samenleving opdraait voor de kosten van de sanering.

Veel van de drugscriminaliteit blijft onzichtbaar. Een drugslab, drugsdumping of onderschepte partij drugs is zichtbaar. Geldstromen, opslag, transport en witwassen zijn dat meestal niet.

Daarom zijn juist de signalen van inwoners voor de politie en het openbaar ministerie zo belangrijk, constateert Pecht. Ook bedrijven, verhuurders en transporteurs kunnen verdachte situaties herkennen en melden. Een verdachte verhuur, ongebruikelijke bedrijvigheid of nachtelijke transporten hoeft op zichzelf niets te betekenen. Maar meerdere signalen sámen kunnen echter wel een patroon tonen, als kleine stukjes in een veel grotere puzzel.

West-Brabant heeft een keuze: blijven reageren op de volgende vondst, of investeren in een samenleving waarin overheid, bedrijven en inwoners samen voorkomen dat criminelen zich structureel kunnen vestigen.