Nieuwsanalyse – Moerdijkregeling: dure misser die verder gaat dan geld alleen

Bij de uitvoering van de Moerdijkregeling zijn tussen november vorig jaar en mei van dit jaar fouten gemaakt in de berekening van de bedragen die huiseigenaren voor hun woning zouden krijgen. Bij zestien woningen klopte de berekening niet: drie eigenaren kregen te weinig en dertien juist te veel. Een pijnlijke misser, in een proces waarin bestuurders juist uiterste zorgvuldigheid beloven. Het gaat niet alleen om geld, maar vooral om ménsen.

De regeling werkt met jaarlijkse indexeringen, waardoor de berekeningen ingewikkeld zijn. De gemeente moest bovendien snel handelen en schakelde daarvoor extra mensen in. Maar het zogeheten ‘vier ogen principe’ ontbrak, waarbij een tweede persoon de berekeningen controleert. Wethouder Danny Dingemans belooft beterschap en Moerdijk voert voortaan een extra controlelaag in. Maar het leed is dan al geschied.

Door de misser konden fouten in de berekening en indexering blijven staan. Bij de drie eigenaren die te weinig kregen, is het verschil inmiddels aangevuld: samen ruim 101 duizend euro. De dertien eigenaren die te veel kregen, hoeven dat geld niet terug te betalen. De gemeente neemt de ruim 310 duizend euro aan extra kosten voor haar rekening.

Het betekent wél, dat Moerdijk onderscheid maakt, want wie teveel geld krijgt mag dat houden en wie tekort komt mag blij zijn dat dit wordt aangevuld. Verhoudingsgewijs komen deze drie er nog steeds minder vanaf, en de vraag is of Moerdijk dit onderscheid kan verantwoorden. Maar dat is voer voor de accountants en juristen.

En ook hier gaat het om vertrouwen in een betrouwbare overheid. De financiële fouten komen extra hard aan omdat inwoners van Moerdijk al langere tijd in onzekerheid verkeren over de toekomst van hun dorp. Juist in zo’n gevoelig proces mag van een gemeentebestuur uiterste zorgvuldigheid worden verwacht. Het gaat immers niet alleen om cijfers, maar om woningen, eigendommen en de toekomst van mensen en hun gemeenschap.

Wethouder Dingemans zegt zelf: “Dat móet honderd procent zeker goed zijn.” Uiteraard staat het college onder tijdsdruk, maar snelheid van handelen kan in zo’n proces echter geen argument zijn om zorgvuldigheid los te laten.

De gemeente neemt verantwoordelijkheid: fouten zijn hersteld, gedupeerden zijn gecompenseerd en de gemeente neemt maatregelen om herhaling te voorkomen. Tegelijkertijd laat de fout met de Moerdijkregeling zien hoe kwetsbaar het proces is. Besluiten over de toekomst van Moerdijk, over het dorp en over de woningen worden onder grote druk genomen. Juist onder die druk moet de zorgvuldigheid worden versterkt, niet verminderd. Want wanneer het om zulke ingrijpende keuzes gaat, is vertrouwen minstens zo belangrijk als snelheid.