Onderzoek wijst uit: Basiliek van grote waarde, maar uitdagingen in organisatie en exploitatie

De instandhouding van de Basiliek in Oudenbosch staat steeds meer onder druk. Daarom heeft het parochiebestuur, samen met de gemeente Halderberge, een haalbaarheidsstudie laten uitvoeren naar de toekomstige exploitatie en instandhouding. Daaruit blijkt dat er veranderingen in onder meer de organisatie en exploitatie nodig zijn.

Dat de Basiliek van de Heiligen Agatha en Barbara in Oudenbosch onder druk staat, is allang geen geheim meer. Stijgende onderhouds- en energiekosten en het feit dat inwoners minder naar de kerk gaan zijn de redenen dat de instandhouding van het gebouw niet zeker zijn. Dat is de reden dat het parochiebestuur H. Bernardus van Clairvaux opdracht heeft gegeven voor een haalbaarheidsstudie. Zo wil het bestuur in beeld krijgen wat de kansen en mogelijkheden wat betreft exploitatie en instandhouding zijn.

Omdat de Basiliek een groot maatschappelijk, cultureel en toeristisch belang vertegenwoordigt in Halderberge, is de gemeente Halderberge mede-opdrachtgever voor het onderzoek. Zij neemt ook één derde van de kosten voor haar rekening.

Verbeterpunten

Uit het onderzoek, uitgevoerd door BMC, Urban Breezz en Kinkorn, komt naar voren dat zo’n 90 duizend bezoekers jaarlijks richting de Basiliek trekken. Toch schuilt er volgens de onderzoekers nog veel meer potentie in de Basiliek. Daar zou een Oudenbosch-brede benadering bij kunnen helpen. “Zeker wanneer Basiliek en historisch hart van Oudenbosch als integrale beleving gepositioneerd kunnen worden. En die mogelijkheden liggen er volop”, staat in het rapport. Daarbij zou de slogan ‘Oudenbosch brengt Rome dichtbij’ centraal kunnen staan, aldus de onderzoekers.

Daarnaast stellen de onderzoekers enkele verbeterpunten voor de Basiliek zelf voor. Zo zou de Koepelomgang verbeterd en uitgebreid kunnen worden, waardoor het publiek met een lift omhoog kan en in en om de koepel kan lopen. Eenzelfde soort aanpassing is bij de toren van de Eusebiuskerk in Arnhem gedaan. Deze is inmiddels uitgegroeid tot publieksattractie én inkomstenbron.

Ook doen de onderzoekers een suggestie voor een “museale beleving” in de Hellemonszaal in de Basiliek. “Verder zien wij duidelijke groeikansen in het segment daguitstapjes met touringcars. Met een goed doordachte marktbenadering verwachten wij dat 15 tot 25 duizend bezoekers per jaar via touringcars mogelijk zijn”, zo staat in het rapport. De aantrekkingskracht moet uiteindelijk zorgen voor zo’n 150 duizend bezoekers per jaar, meer commerciële activiteiten en een hogere omzet voor horeca in de Basiliek.

Forse investering

Wel vragen al deze aanpassingen om een flinke financiële investering. De onderzoekers komen daarom met het advies om eerst met een aantal pop-up opstellingen te gaan werken. Deze zouden moeten gelden als oefening voor het nieuwe concept. Dat vraagt wel om een maximale inzet van partijen die direct bij de Basiliek betrokken zijn. “Dat zijn het parochiebestuur en de besturen en vrijwilligers van Stichting Promotie en Stichting Behoud. Daarnaast is professionele begeleiding nodig om de projecten goed georganiseerd te krijgen”, zeggen de onderzoekers.

Al laatste constateren de onderzoekers dat “de Stichting Behoud moeite heeft om te voldoen aan haar belangrijkste taak zoals statutair vastgesteld: het verstrekken van gelden voor de restauratie- en onderhoudskosten van de Basiliek en het werven van middelen daartoe.” Daarom geven zij enkele opties voor mogelijke financieringsbronnen, zoals donatieprogramma’s.

Positief gesprek

Op dit moment hebben de betrokken partijen nog geen besluiten genomen over wat te doen met de Basiliek. Wel is het rapport inmiddels besproken door de partijen, vertelt wethouder Pepijn van Aken van de gemeente Halderberge. “Wethouder Patrick Schouw en ik hebben met de verschillende stichtingen en het parochiebestuur samengezeten. Dat was een heel positief gesprek. In 2027 komen wij als college met een aanbevelingsplan en voorkeursscenario, zoals ook in het coalitieakkoord staat.”

Voor het zo ver is vindt begin september eerst een interne bijeenkomst plaats om de ontwikkelagenda verder vorm te geven. Daarnaast is er op 21 september een bijeenkomst over de Basiliek. Daarbij worden vrijwilligers en andere betrokkenen bijgepraat over de uitkomsten van het onderzoek en de mogelijke vervolgstappen.