Van defensie tot sport en van psycholoog tot kunstenaar: Karakter Academie bouwt aan weerbaarheid

Tijdens de Dag van Roosendaal op 20 september verandert de stad in een groot podium vol sport, cultuur, workshops en activiteiten. Volgens de organisatie wordt het een dag om te vieren wat Roosendaal bijzonder maakt, wat Roosendalers verbindt en waar ze trots op zijn. Eén van de deelnemende organisaties is de Karakter Academie. Een organisatie die is opgezet door Roosendaler Ed Oskam. Hij werkt samen met experts zoals oud-militairen, kunstenaars en een sportpsycholoog.

“We schieten teveel met hagel”, is de stelling van Oskam over aanbieders binnen het sociaal-domein. Daarmee bedoelt hij te zeggen dat er voor elk individu maatwerk nodig is. Dus de gouden oplossing ligt niet altijd alleen binnen het harde fysiek mentale maar soms bij het losmaken van het creatieve.

Een uitgelezen locatie om die verscheidene aspecten te kunnen benaderen is het voormalige Fort Sabina bij Willemstad. In een ver verleden versterkten de Fransen hier hun kustverdediging. In deze moderne tijd gebruikt de Karakter Academie deze locatie om bij groepen managers en kwetsbare jongeren die verdediging juist een beetje weg te halen.

Karakter heeft iedereen

Juist die zoektocht naar dat karakter sprak Victor Overmars aan toen Oskam hem vroeg mee te werken aan de Karakter Academie. Want karakter heeft iedereen maar wat is het nu precies? “Daar kun je tevreden over zijn en je kunt er aan bouwen. En dat naar ieders eigen wens”, zegt Overmars.

Hoeveel ruimte krijgt de persoon in onze maatschappij?

De hard-skills zoals het bijbrengen van vaardigheden en kennis zijn absoluut mooi volgens Overmars. Maar er is ook de persoonlijkheid. “En hoeveel ruimte krijgt de persoon nu nog in in onze maatschappij”, klinkt het hardop uit de mond van de voormalig commando. Dat persoonlijke is volgens hem een belangrijk onderdeel van dat karakter.

Zorgen dat mensen beter in hun vel zitten

“Juist met die soft-skills kun je hele gave dingen doen”, meent sportpsycholoog Petra Sauter-de Munck. “De Karakter Academie is een organisatie van praten en doen waarmee we Nederland weerbaarder maken”, vertelt zij. “Dat gebeurt door te zorgen dat mensen beter in hun vel zitten. Dan kunnen mensen zichzelf gelukkiger voelen. Daardoor kun je dan ook je werk weer langer leuk blijven vinden.”

Het gaat om de mens erachter.

Dat doen ze door ze allerlei tools, technieken en inzichten mee te geven. Daardoor kun je ook in de maatschappij beter functioneren. “Maar het gaat vooral om de mens erachter”, benadrukt Sauter-de Munck. Uiteindelijk zijn het dan ook lessen voor alle lagen van de samenleving.

Plek voor de harde en zachte kant

“Het is niet alleen een gave ervaring als je de stormbaan hebt afgelegd. Vandaar uit kan de vertaalslag worden gemaakt naar het leven”, aldus Sauter-de Munck. Dat kan zijn bij het vinden van een nieuwe baan als je er langer uitgelegen hebt. Zo bevestigt ook Overmars: ” De harde kant heeft absoluut zijn plek in het leven. Hetzelfde geldt voor de zachte kant.” Daarbij kijkt hij naar de creatieve behoeftes van mensen. Hij vindt het verrijkend voor mensen om daar een uitingsvorm voor te vinden.

Creatieve behoefte

Zo maakt de Karakter Academie ook gebruik van de didactische vaardigheden van kunstenaar Benjamin Scheltema. Om op die wijze invulling te geven aan creatieve behoefte. De academie begeleidt ook mensen die de Nederlandse taal nog niet machtig zijn of verbaal minder sterk. Barbara Pitt, projectleider van de academie: “Dan wordt praten over gevoel wel heel erg lastig”, licht ze toe. Volgens haar is het heel erg mooi om te zien dat de tekeningen in het verloop van het proces vrolijker en luchtiger worden.

“Daarbij is het heel belangrijk aan die mensen te laten weten dat ze er mogen zijn. Jij hebt ook rechten”, vertelt Pitt. Reguliere systemen bieden die ruimte niet altijd volgens haar. Daarom kijken wij hier eerst naar het individu. “Zo zijn we een tussenschakel tussen het dossier en de mens”, voegt ze toe. “Want je zult maar net diegene zijn die de de juiste hulpvraag niet durft te stellen. Bijvoorbeeld om naar de voedselbank te gaan. Zoiets kan voortkomen uit schaamte.”

Je moet niet oordelen, je moet mensen een kans geven.

“Je moet niet oordelen, je moet mensen een kans geven”, klinkt de basstem van Oskam. Daarom is het volgens hem belangrijk juist trainers, coaches en docenten op te leiden en niet per definitie de ouders. Daarmee maak je het toekomstbestendig. Het Fort Sabina lijkt daarmee een metafoor voor de voormalig kapitein van het Korps Commandotroepen. Beiden hebben een andere functie gekregen binnen de maatschappij.