Bijna zeshonderd jaar oude Mariaklok uit toren gehesen voor restauratie
De Mariaklok is dinsdag uit de toren van de Nederlands Hervormde kerk in Zevenbergen gehesen. De bijna zeshonderd jaar oude klok moet worden gerestaureerd, nadat het ijzeren oog waaraan de klepel hangt is afgebroken. Een specialistisch bedrijf in België gaat het historische onderdeel herstellen.
Het is een immense klus die dinsdagochtend in alle vroegte van start ging. “De Mariaklok wordt vandaag gedemonteerd omdat het oog van de klepel kapot is. En dat moet gerepareerd worden”, vertelt Ebo Roek van de heemkundekring Zevenbergen.
“Dat ijzeren oog is uit de zestiende eeuw en zit ingegoten in de klok”, legt aannemer Gideo Bodden uit. “Aan dat oog hangt de klepel, die met behoorlijk veel kracht heen en weer zwaait. Door roest en mechanische belasting is de klepel afgebroken.”
Het is volgens Bodden niet mogelijk om de klepel eruit te halen en een nieuwe op te hangen. “Daarom gaat de klok de toren uit en naar de werkplaats van een gespecialiseerd bedrijf in België. Daar gaan ze de restanten van het ijzeren oog uitboren. Van die restanten gaan ze een nieuw oog maken voor de klepel.”
Carillon met 42 klokken
De Mariaklok komt na de restauratie op een andere plek terug in de toren. “Dat komt omdat hier een bespeelbaar carillon komt te hangen en de klok gaat daar deel van uitmaken”, legt Roek uit. “Er hangt nu een klein carillon in de toren wat in gebruik is genomen bij de renovatie van de kerk in 1961. Die speelt automatisch wat deuntjes. Het nieuwe carillon bestaat straks uit 42 klokken.”
Oorspronkelijk hingen er vijf klokken in de toren van de Nederlands Hervormde kerk. “Een aantal zijn verkocht en een aantal zijn door de bliksem getroffen en gebarsten. Die kapotte klokken zijn omgesmolten tot nieuwe exemplaren”, weet Roek te vertellen.
De nieuwe klokken hadden geen lang leven in de kerktoren. “In de Tweede Wereldoorlog zijn ze door de Duitsers meegenomen. De klokken zijn weer omgesmolten om te gebruiken als oorlogsmateriaal.” Toch is de Mariaklok het oorlogsleed bespaard gebleven. “Daarom staat er ook de letter M op. De Duitsers vonden de klok blijkbaar zo belangrijk dat ze hem tot monument hebben verklaard en mocht blijven hangen.”
Herstel is nodig
Voor de mensen die betrokken zijn bij het project is het een bijzonder moment dat de klok uit de kerk wordt gehesen. “Het is voor het eerst in eeuwen dat er iets mee mis is. Dat is heel pijnlijk, maar we gaan hem herstellen zodat de klok weer vijfhonderd jaar mee kan”, aldus Bodden.
Voor Roek heeft de Mariaklok niet alleen een historische, maar ook een emotionele waarde. “Als je in de buurt van zo’n klok staat, heb je het gevoel dat je naast ‘iemand’ staat die kan vertellen wat er hier allemaal in Zevenbergen gebeurd is. Niet alles is opgeschreven en dat kunnen wij alleen maar raden. Dat is toch wel bijzonder dat deze klok die hele geschiedenis heeft meegemaakt.”