Vissen zwemmen straks dwars door de dijk bij Tonnekreek

Er zit een gapend gat in de Oostdijk tussen Willemstad en Klundert. In opdracht van waterschap Brabantse Delta wordt gewerkt aan een vispassage. De voorziening moet ervoor zorgen dat vissen vanuit het Hollands Diep veilig naar de Brabantse binnenwateren kunnen zwemmen. Daarmee wordt de visstand en de waterkwaliteit in de regio verbeterd.

De werkzaamheden worden uitgevoerd ter hoogte van gemaal Tonnekreek. De Kuiper Infrabouw uit Hardinxveld-Giessendam begon in april met de eerste voorbereidingen en inmiddels is een deel van de dijk opengegraven. Er komt een speciale leiding door de dijk waardoor vissen het gemaal kunnen passeren. Aan het uiteinde van de passage wordt een zogenoemde vislift geplaatst. Die creëert een lokstroom, waardoor vissen de doorgang makkelijker weten te vinden.

Visstand

De aanleg van de vispassage hangt samen met de Europese Kaderrichtlijn Water. Het huidige gemaal is niet-visvriendelijk, waardoor trekvissen zich niet tussen verschillende watergebieden kunnen verplaatsen. “Als vispopulaties met elkaar in verbinding staan, krijg je sterkere en gezondere populaties”, vertelt omgevingsmanager Eline Boele tijdens een rondleiding op het werkterrein. “Een grotere diversiteit aan vissen draagt ook bij aan een betere waterkwaliteit.”

Uit onderzoek in 2022 bleek al dat verschillende vissoorten gebruik willen maken van een dergelijke doorgang. Vooral aal speelt daarbij een belangrijke rol. Tijdens het onderzoek werd volgens Boele gezien dat soms tientallen tot honderden vissen probeerden langs het gemaal te trekken. Vooral in het voorjaar is de verbinding belangrijk. Dan trekken vissen naar de rustigere en warmere Brabantse wateren om te paaien. Jonge aal groeit daar vervolgens op, voordat die later weer richting de grote wateren trekt.

Rijksmonument

Waterschappen maken al langer gebruik van vispassages, maar dit exemplaar is volgens Boele uniek in zijn soort vanwege de omvang. Extra bijzonder aan het project is dat de dijk in 1929 werd versterkt met een zogenoemde Muraltmuur, een historische waterkering die inmiddels de status van rijksmonument heeft. Om de vispassage aan te leggen moest die muur voorzichtig worden gedemonteerd. De constructie, die deels zichtbaar bovenop de dijk staat en verder in het dijklichaam verwerkt zit, wordt later weer teruggeplaatst.

De komende weken gaat de dijk verder open zodat de buis voor de vispassage kan worden aangebracht. Naar verwachting ligt die eind mei op zijn plek. Als alles volgens planning verloopt, is het project nog voor de zomervakantie klaar.