Fysiek en mentale uitputtingsslag door nasleep van brand bij familie Van der Vorst

Het gezin Van der Vorst leeft sinds 6 september 2024 niet alleen met de materiële restanten van de brand aan de Koepel in Bergen op Zoom. Corné, Esther en zoon Niels hebben sinds die dag alle drie op hun eigen manier te kampen met de psychische gevolgen ervan. Ze vertellen hoe zij hiermee omgaan en psycholoog Danielle Mieger-Prinse legt uit hoe dit in het algemeen werkt bij een mens. Dan is er deze week ook nog goed nieuws: wethouder Sander Siebelink wil volgende week in gesprek met Esther en Corné.

Dat laatste was een langgekoesterde wens van hen. “We willen zo graag dat iemand van de gemeente ons verhaal hoort. Nu hebben we het idee dat er niemand luistert”, lieten ze vaak horen aan de onderzoeksredactie van ZuidWest Update. Het gezin gaat al twee jaar gebukt onder de financiële en juridische gevolgen van een mislukte asbestsanering die na de brand werd uitgevoerd.

In de afgelopen gesprekken was er vaak boosheid en verdriet. Vandaag klinkt er toch gelach onder de houten overkapping in de tuin. Vader en zoon zijn aan het darten tegen elkaar. “Zo proberen we te ontspannen in deze gespannen tijd”, laat Esther weten. Sinds twee weken is Corné ook begonnen met het bouwen van miniatuurhuisjes om zijn gedachten te kunnen verzetten.

Schuldgevoel, stress en overbelasting

“Het is wel zo dat ik tijdens het darten zelfs herinnerd wordt aan de spanningen. Ik heb dan tintelende vingers door de zenuwbeknelling”, vertrouwt Corné ons toe. “Die zenuwbeknelling is ontstaan door de spanning, stress en overbelasting volgens mijn neuroloog.” Met blijvende schade als gevolg. Na de brand had Corné last van een schuldgevoel, ondanks dat die niet door zijn toedoen was ontstaan. “Ik dacht aan die mensen die hun spullen bij ons hadden staan.”

Ik stortte helemaal in.

De gevolgen van de brand en de nasleep ervan hebben zowel bij Corné als Esther geresulteerd in een burn-out. “Die brand, dat is één ding, maar toen ik zag dat het saneren fout ging, stortte ik helemaal in”, vertelt Corné. Voordat dit allemaal begon, was hij maar drie keer echt ziek geweest. Dat was door een gebroken pols of doordat hij in een kuil was gevallen. Werkweken van 60 uur waren hem niet vreemd.

“Van de brand zelf heb ik niet zo’n last meer”, gaat Corné verder met zijn verhaal aan tafel. Precies op dat moment zijn er toevallig de loeiende sirenes van een brandweerwagen te horen. “Dit doet mij bijvoorbeeld helemaal niets.”

Psycholoog Mieger-Prinse herkent dit beeld. “Het is niet per definitie zo dat je van een brand PTSS (posttraumatische stressstoornis, red.) oploopt”, zegt zij hierover. Een nasleep van twee jaar en daarin moeten strijden met een gevoel van onrecht kan wel consequenties hebben. Vooral als je je in je bestaan bedreigd voelt, bijvoorbeeld door de bijkomende financiële druk.

Brandgeur veroorzaakt paniek

Esther heeft van die sirenes ook geen last. Maar de geur van brand veroorzaakt bij haar wel een reactie. “Ik raak dan in paniek en mijn hartslag schiet omhoog.” Ook slaapt zij heel slecht. “Meestal val ik pas tegen 3.30 uur in slaap. Tot die tijd ben ik vaak nog bezig met alles uitzoeken rondom de sanering en het dossier in orde aan het maken.”

Verdriet en boosheid

Bij beiden resulteert het in totale vermoeidheid. Corné slaapt op zijn beurt wel goed. “Hij uit zich niet altijd en wordt eerder stil”, legt Esther uit. “Als hij zich dan heeft zitten opvreten, kan hij boos worden en zijn stem verheffen.” Esther zelf is eveneens strijdvaardig en schiet vol met tranen als zoon Niels ter sprake komt.

Aanzien van verwrongen staal en andere restanten

Voor Niels brengt het ook stress met zich mee. Hij kijkt nota bene vanuit zijn slaapkamerraam elke ochtend naar verwrongen staal en resterende muren van de loods. “Daar stonden ook spullen in voor als ik in de toekomst op mezelf zou gaan wonen. En mijn fitnessmateriaal”, vertelt Niels. Hij voelt vooral frustratie en is teleurgesteld in de overheid. Hij probeert er niet te veel aan te denken. Dat doet hij door zich te focussen op zijn hbo-studie Technische Bedrijfskunde.

“Iedereen heeft zijn eigen copingstrategie”, vertelt Mieger. “Dat kan zijn door te gaan vechten, bijvoorbeeld door zich vast te bijten in dossiers. Of een passieve coping: dat is wanneer mensen zich gaan terugtrekken in stilte. Je hebt ook nog palliatieve coping. Dan grijpt men naar de drank of gaat men bijvoorbeeld urenlang scrollen.”

We kunnen het zo niet afsluiten.

Corné is zijn vaste loopje in de avond naar de loods kwijt. “Dan zei hij vaak: ‘Ik ga nog even wat doen, hoor’, en dan liep hij daar nog wat te sjouwen”, vertelt Esther. Corné vindt het ook confronterend dat de resten er nog staan. “Het gaat ook allemaal veel te lang duren op deze manier. We kunnen het zo niet afsluiten”, vindt Corné.

Mieger legt uit dat dat vrij logisch is, omdat je er simpelweg niet omheen kunt. Die loods naast je huis stop je niet zomaar weg. “De machteloosheid en de lange duur van twee jaar in zo’n kwestie brengen enorm veel stress met zich mee”, laat Mieger weten. Zij heeft als tip dat je in dergelijke situaties, daar waar het kan, zelf de regie moet proberen te houden.

Uitnodiging bij de wethouder

Enkele dagen na het interview laten Esther en Corné weten dat ze zijn uitgenodigd voor een gesprek met wethouder Sander Siebelink. “Het had wat eerder gemogen, maar nu kunnen we in ieder geval ons zegje doen en vertellen wat het met ons gedaan heeft”, zegt Esther hierover.